Είστε εδώ

Κυτταρολογική εξέταση ούρων και εκπλυμάτων ουροδόχου κύστης

Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστεως στο πολύ αρχόμενο στάδιο του καρκινώματος in situ είναι ασυμπτωματικός, ενώ διαγιγνώσκεται με ασφάλεια με τις κυτταρολογικές των ούρων. Επί πλέον στα ούρα, επί αιματουρίας, είναι δυνατόν με τη μελέτη της μορφολογίας των ερυθροκυττάρων να προσδιορισθεί η προέλευσή τους, αν είναι δηλαδή σπειραματικής ή μετασπειραματικής προέλευσης.

Με την κυτταρολογική εξέταση των ούρων, εξετάζουμε κυρίως τα κύτταρα της ουροδόχο κύστης και των νεφρών για παθολογικές αλλοιώσεις.

Η κυτταρολογική ανάλυση των ούρων είναι μια εξέταση που επιτρέπει στον κυτταρολόγο να παρατηρήσει, με τη βοήθεια μικροσκοπίου, εάν υπάρχουν παθολογικά κύτταρα στα ούρα. Τα ούρα, όπως αποβάλλονται από το σώμα, παρασύρουν μαζί τους και κάποια κύτταρα του ουροποιητικού συστήματος ( νεφρά, ουρητήρες, ουροδόχο κύστη, ουρήθρα ). Στην περίπτωση όπου υπάρχει κάποιος όγκος σε κάποιο από αυτά τα όργανα, θα συμπαρασυρθούν και καρκινικά κύτταρα, τα οποία θα μπορέσει να αναγνωρίσει ο ιατρός στο δείγμα των ούρων.

Με την κυτταρολογική εξέταση ούρων ανιχνεύουμε ( α ) νεοπλάσματα της ουροδόχου κύστης και των νεφρών, ( β ) στοιχεία φλεγμονής του ουροποιητικού με χαρακτηρισμό των πυοσφαιρίων ( ουδετερόφιλα, πολυμορφοπύρηνα και ιστιοκύτταρα ), και του αντιδραστικού χαρακτήρα των επιθηλιακών κυττάρων, ( γ ) βακτήρια και άλλους μικροοργανισμούς ( τριχομονάδες κόλπου, μυκητιάσεις του Candida albicans, κυτταρικές αλλοιώσεις από τον ιό polyoma ), ( δ ) κυτταροπαθολογικές αλλοιώσεις από ιούς ( ιός του απλού έρπητα, κυτταρομεγαλοϊός ).

Συνοπτικά η κυτταρολογική εξέταση ούρων  αποτελεί παγκοσμίως την απλούστερη, ταχύτερη και ασφαλέστερη μέθοδο διάγνωσης καρκίνου του ουροποιητικού συστήματος, η οποία στα χέρια έμπειρου και εξειδικευμένου στον τομέα αυτόν κυτταρολόγου εμφανίζει μεγάλη διαγνωστική ακρίβεια .  Η εμπειρία του κυτταρολόγου στην εξέταση ούρων  είναι πολύ σημαντική. Αυξανόμενης της εμπειρίας, αυξάνεται η διαγνωστική ακρίβεια της μεθόδου. Το ιατρικό προσωπικό του Κυτταρολογικού Τμήματος του ALPHA PROLIPSIS έχει 10ετή εμπειρία τόσο στη διενέργεια  όσο στην ερμηνεία των ευρημάτων και τη διάγνωση, με μεγάλο αριθμό ανακοινώσεων σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια και δημοσιεύσεων σε ελληνικά και διεθνή περιοδικά

Για την εξασφάλιση της βέλτιστης αναπαραγωγιμότητας και αξιοπιστίας, όλες οι εξετάσεις μικροσκοπούνται από τρεις διαφορετικούς ιατρούς κυτταρολόγους.  Επιπλέον για την εξασφάλιση ιχνηλασιμότητας, όλες οι απαντήσεις συνοδεύονται από εικόνες αντιπροσωπευτικών θέσεων και σχολιασμό αυτών.

Στο Εργαστήριό μας εφαρμόζεται η πλέον σύγχρονη Διαγνωστική Ταξινόμηση κυτταρολογικής ούρων σύμφωνα με το Σύστημα Paris 2015

Συμβουλές Υγείας 

Τι είναι η κυτταρολογική ούρων;

Είναι μία εξέταση που επιτρέπει στον κυτταρολόγο να δει αν υπάρχουν παθολογικά κύτταρα στα ούρα. Τα ούρα, όπως αποβάλλονται από το σώμα, συμπαρασύρουν μαζί και κάποια κύτταρα από το ουροποιητικό σύστημα (νεφρό, ουρητήρες, κύστη και ουρήθρα). Στην περίπτωση όπου υπάρχει κάποιος όγκος σε κάποιο από αυτά τα όργανα, θα συμπαρασυρθούν και καρκινικά κύτταρα, τα οποία θα μπορέσει να αναγνωρίσει ο γιατρός στο δείγμα των ούρων. Η εξέταση χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις για τη διάγνωση κυρίως του καρκίνου της ουροδόχου κύστης, αλλά μπορεί να ανιχνεύσει και τον καρκίνο άλλων οργάνων.

Πότε γίνεται η εξέταση;

Ο γιατρός θα ζητήσει την εξέταση, όταν:

Υπάρχει υποψία για καρκίνο ουροδόχου κύστης, νεφρών, ουρητήρων, ουρήθρας.
Στην παρακολούθηση ασθενών που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία για καρκίνο ουροδόχου κύστης, ώστε να ανιχνευθεί έγκαιρα τυχόν υποτροπή.
Η κυτταρολογική των ούρων μπορεί να ανιχνεύσει καλύτερα επιθετικές μορφές καρκίνου. Όταν ο καρκίνος είναι μικρός σε μέγεθος ή αναπτύσσεται αργά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μην μπορεί να ανιχνευθεί στην κυτταρολογική των ούρων.

Ποια είναι η προετοιμασία για την εξέταση;

Δεν χρειάζεται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία για την εξέταση. Καλύτερο θεωρείται το δείγμα, το οποίο συλλέγεται λίγο μετά την πρώτη πρωινή ούρηση. Προμηθευτείτε ένα αποστειρωμένο ουροδοχείο από το φαρμακείο. Δεν χρειάζεται να αποστειρώσετε την περιοχή των γεννητικών οργάνων. Μετά τη συλλογή του δείγματος, θα πρέπει να το μεταφέρετε έγκαιρα στο κυτταρολογικό εργαστήριο. Σε κάποιες περιπτώσεις, ίσως σας ζητηθεί να συλλέξετε περισσότερα δείγματα σε διαφορετικές ημέρες. Σε κάποιες περιπτώσεις, το δείγμα θα παρθεί από τον γιατρό με ειδικό καθετήρα.

Ποια είναι η διαδικασία της εξέτασης;

Στο εργαστήριο, θα γίνει κατάλληλη επεξεργασία στο δείγμα, και ο κυτταρολόγος θα το εξετάσει στο μικροσκόπιο.

Ποια είναι τα αποτελέσματα της εξέτασης;

Στο Εργαστήριό μας εφαρμόζεται η πλέον σύγχρονη Διαγνωστική Ταξινόμηση κυτταρολογικής ούρων σύμφωνα με το Σύστημα Paris 2015

I. Μη διαγνωστικό ή ανεπαρκές υλικό

II. Αρνητικό για κακοήθεια
III. Μη διαγνωστική ατυπία ουροθηλιακών κυττάρων
IV. Άτυπα ουροθηλιακά κύτταρα ύποπτα για HGUC
V. Ουροθηλιακό Καρκίνωμα Χαμηλού Βαθμού Κακοήθειας (LGUC)
VI. Ουροθηλιακό Καρκίνωμα Υψηλού Βαθμού Κακοήθειας (HGUC)
VII. Άλλα κακοήθη νεοπλάσματα, Πρωτοπαθή ή Μεταστατικά

Τρόποι δειγματοληψίας

• Λήψη ούρων ελεύθερης ούρησης
Η λήψη ούρων αποτελεί μια μη επεμβατική μέθοδο η οποία δεν απαιτεί τη χρήση ιατρικών εργαλείων. Η ελάχιστη ποσότητα δείγματος που θεωρείται επαρκής κυμαίνεται μεταξύ 25 και 100 ml. Το υλικό πρέπει να συλλέγεται 3-4 ώρες μετά την τελευταία προηγούμενη ούρηση του ασθενούς. Για το λόγο αυτό, προτιμούνται τα ούρα της δεύτερης πρωινής ούρησης. Τα ούρα της πρώτης πρωινής ούρησης δεν προτιμούνται διότι η πο- λύωρη παραμονή των ούρων στην ουροδόχο κύστη προκαλεί σημαντικές εκφυλιστικές αλλοιώσεις στα ουροθηλιακά κύτταρα. Συνιστώνται 3 διαδοχικές κυτταρολογικές εξετάσεις ούρων ανά ασθενή. Τα μειονεκτήματα της μεθόδου είναι η χαμηλή κυτταροβρίθεια του δείγματος, η γρήγορη εκφύλιση των ουροθηλιακών κυττάρων καθώς και η πιθανή επιμόλυνση του δείγματος από κύτταρα του κολπικού επιθηλίου (σε γυναίκες).
• Λήψη ούρων με καθετήρα
Η λήψη ούρων με τη βοήθεια καθετήρα εξασφαλίζει την υψηλή κυτταροβρίθεια του δείγματος. Το υλικό δεν πρέπει να παραμείνει για πολλές ώρες σε θερμοκρασία δωματίου γιατί αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα τη σημαντική εκφύλιση των ουροθηλιακών κυττάρων που περιέχει.
• Έκπλυση της ουροδόχου κύστης
Η έκπλυση της ουροδόχου κύστης πρέπει να προηγείται οποιασδήποτε βιοψίας στην περιοχή. Το κυτταρολογικό υλικό που λαμβάνεται είναι κυτταροβριθές και καλά διατηρημένο.
• Έκπλυση των ουρητήρων
Η έκπλυση των ουρητήρων επιτρέπει τη λήψη κυτταρολογικού υλικού από επιλεγ- μένη περιοχή. Αποτελεί την πιο διαδεδομένη μέθοδο λήψης κυτταρολογικού υλικού από το ανώτερο τμήμα του ουροθηλιακού συστήματος.
• Λήψη υλικού με τη βοήθεια ψήκτρας (brushing)
Η χρήση ψήκτρας μπορεί να δώσει διαγνωστικό υλικό ποιότητας ανάλογης με τις υπόλοιπες επεμβατικές ή μη μεθόδους δειγματοληψίας (ελεύθερη ούρηση, ούρα από καθετηριασμό και εκπλύσεις). Προτιμάται σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η υπό διερεύνηση αλλοίωση είναι ορατή από τον ουρολόγο κατά τον καθετηριασμό. Επιτρέπει την επιλεκτική δειγματοληψία της ύποπτης περιοχής, ωστόσο αποτελεί επίσης μια επεμβατική μέθοδο.
• Λήψη δείγματος από κολόβωμα του ειλεού
Το κυτταρολογικό υλικό που λαμβάνεται από αναστομώσεις του ειλεού, σε ασθε- νείς που έχουν υποβληθεί σε χειρουργική εξαίρεση της ουροδόχου κύστης, επιτρέπει την προληπτική εξέταση ατόμων υψηλού κινδύνου για υποτροπή του ουροθηλιακού νεοπλάσματος. Ωστόσο, η κυτταροβρίθεια του δείγματος είναι πολλές φορές χαμηλή και τα κύτταρα παρουσιάζουν σημαντικές εκφυλιστικές αλλοιώσεις.
• Τα δείγματα δεν απαιτούν μονιμοποίηση, εάν πρόκειται να τύχουν επεξεργα- σίας εντός 12 ωρών από τη λήψη τους, ωστόσο καλό είναι να διατηρούνται σε ψυγείο.
• Σε περίπτωση που τα δείγματα πρόκειται να διατηρηθούν ανεπεξέργαστα για περισσότερο από 24 ώρες, συνιστάται η μονιμοποίησή τους με τη χρήση ίσης με το αρχικό δείγμα ποσότητας αιθανόλης 50-70°.
• Η επεξεργασία των δειγμάτων μπορεί να περιλαμβάνει φυγοκέντρηση, διήθηση από μεμβράνη, μεθόδους κυτταρολογίας υγρής φάσης καθώς και εγκλεισμό σε κύβους παραφίνης.

Ενδείξεις κυτταρολογικής ούρων

Οι κυριότερες ενδείξεις της κυτταρολογικής ούρων είναι:
• Η αναφερόμενη αιματουρία
Παρότι η αιματουρία αποτελεί τη συχνότερη ένδειξη διενέργειας κυτταρολογικής ούρων, ωστόσο πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι το συγκεκριμένο σύμπτωμα προκαλείται από μια κακοήθεια σε λιγότερο από το 5% των περιπτώσεων.
• Το ιστορικό ουροθηλιακών νεοπλασμάτων που αντιμετωπίστηκαν συντηρητικά ή επεμβατικά
Άτομα τα οποία είχαν εμφανίσει στο παρελθόν ουροθηλιακά νεοπλάσματα θεωρείται πολύ πιθανόν να υποτροπιάσουν, για το λόγο αυτό η περιοδική κυτταρολογική ούρων θεωρείται απαραίτητη προληπτική εξέταση για την παρακολούθησή τους.
• Η ένταξη του ασθενούς σε ομάδα υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη ουροθηλιακού νεοπλάσματος
Η διενέργεια κυτταρολογικής ούρων προληπτικά στο σύνολο του πληθυσμού δεν έχει υιοθετηθεί λόγω του απαγορευτικού συγκριτικού οικονομικού κόστους της. Ωστόσο, άτομα που εκτίθενται λόγω του επαγγέλματός τους σε ουσίες οι οποίες έχουν συσχετισθεί με πρόκληση ουροθηλιακού καρκίνου (όπως οι χρωστικές ανιλίνης ή οι αρωματικές αμίνες των πετροχημικών εργοστασίων), ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου και η πε- ριοδική κυτταρολογική προληπτική εξέταση των ούρων τους θεωρείται επιβεβλημένη.

Διαγνωστικές κατηγορίες - Κλινική ερμηνεία

• Μη διαγνωστικό υλικό (ανεπαρκές ή μη ικανοποιητικό)
Το μη διαγνωστικό υλικό περιέχει πολύ λίγα ή και καθόλου καλά διατηρημένα κύτ- ταρα, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατόν να τεθεί ασφαλής κυτταρολογική διάγνωση. Στην περίπτωση αυτή συνιστάται επανάληψη της δειγματοληψίας.
• Στοιχεία κακοήθειας δεν παρατηρούνται
Μια αρνητική κυτταρολογική απάντηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι εφόσον υπάρχουν ύποπτα κλινικά ή απεικονιστικά ευρήματα δεν επιβάλλεται ο περαιτέρω έλεγχος. Η αρνητική κυτταρολογική απάντηση δεν μπορεί να αποκλείσει πλήρως τη νεοπλασματική φύση της βλάβης. Σε μια αρνητική κυτταρολογική απάντηση πρέπει, τέλος, να αναφέρονται, πέραν των κυτταρικών στοιχείων, άλλες πληροφορίες με κλινική σημασία όπως η παρουσία κρυστάλλων και κυλίνδρων.
• Φλεγμονή
Σε περίπτωση φλεγμονής, τα κύτταρα μπορεί να είναι εκφυλισμένα ή να μην είναι ευδιάκριτα. Στην περίπτωση αυτή το περιβάλλον της φλεγμονής μπορεί να υποκρύπτει μια αρχόμενη δυσπλασία ή μια νεοπλασματική εξεργασία. Καλό είναι να συστήνεται επανάληψη της κυτταρολογικής εξέτασης, μετά θεραπεία της φλεγμονής.
• Παρουσία άτυπων κυττάρων
Η διαγνωστική κατηγορία των άτυπων κυτταρολογικών ευρημάτων χρησιμοποι- είται για την περιγραφή δειγμάτων από αλλοιώσεις που παρουσιάζουν ικανή αναγεννητική ατυπία. Συνήθως πρόκειται για αλλοιώσεις οφειλόμενες σε ουρολιθίαση ή σε επίδραση χημειοθεραπείας. Στην περίπτωση αυτή απαιτείται συνεκτίμηση με τα υπόλοιπα κλινικά και απεικονιστικά ευρήματα. Για πρακτικούς λόγους, καλό είναι η κατη- γορία των άτυπων κυττάρων να χρησιμοποιείται όσο το δυνατόν λιγότερο στις κυτταρολογικές απαντήσεις.
• Θετικό για κακοήθη κύτταρα
Η διαγνωστική κατηγορία των θετικών για κακοήθεια ευρημάτων πρέπει να συνο- δεύεται από προσδιορισμό της προέλευσης της νεοπλασίας (ανώτερο-κατώτερο ουροθηλιακό σύστημα ή μετάσταση).

Ακρίβεια - Αξιοπιστία κυτταρολογικής ούρων

• Η διαγνωστική ευαισθησία αυξάνει σε 80-89%, όταν στις θετικές κυτταρολογικές απαντήσεις συνυπολογιστούν και εκείνες που έθεταν υπόνοια κακοήθειας.
• Η διαγνωστική ευαισθησία αυξάνει επιπλέον όταν, αντί ενός, εξετάζονται πολλαπλά κυτταρολογικά δείγματα.
• Έχει επίσης διαπιστωθεί ότι η διαγνωστική ευαισθησία της κυτταρολογικής ούρων αυξάνει ανάλογα με τον βαθμό κακοήθειας της ουροθηλιακής εξεργασίας. Έτσι, οι όγκοι χαμηλής κακοήθειας μπορεί να μην διαγιγνώσκονται ιδιαίτερα αξιόπιστα με την κυτταρολογική ούρων, ωστόσο τα υψηλής κακοήθειας νεοπλάσματα διαγιγνώσκονται σε ποσοστό τουλάχιστον 79%.
• Παρότι τα κυτταρολογικά διαγνωστικά κριτήρια των χαμηλής κακοήθειας ουροθηλιακών νεοπλασμάτων έχουν τεθεί με ακρίβεια, η διαγνωστική ευαισθησία της κυτταρολογικής εξέτασης για αυτά τα νεοπλάσματα είναι μόλις 30% και η αντίστοιχη διαγνωστική ειδικότητα περίπου 80%.
• Τα υψηλής κακοήθειας ουροθηλιακά νεοπλάσματα μπορούν να διαγνωσθούν εύκολα σε κυτταρολογικά υλικά. Η διαγνωστική ευαισθησία της κυτταρολογικής εξέτασης είναι 79% και η διαγνωστική ειδικότητα μεγαλύτερη από 95%.
• Η διαγνωστική ευαισθησία της κυτταρολογικής ούρων μειώνεται σημαντικά σε ασθενείς με ιστορικό χημειο- ή ακτινο-θεραπείας.
• Οι ψευδώς θετικές απαντήσεις που αναφέρονται στη διεθνή βιβλιογραφία είναι από ελάχιστες (1,3-15%) έως και μηδενικές.
• Οι εκπλύσεις της ουροδόχου κύστεως παρουσιάζουν μεγαλύτερη κυτταροβρίθεια και καλύτερα διατηρημένα ουροθηλιακά κύτταρα σε σύγκριση με τα απλά ούρα. Η ευαισθησία των κυτταρολογικών εξετάσεων αυτής της κατηγορίας είναι ελαφρά υψηλότερη της κυτταρολογικής ούρων και κυμαίνεται στο 70-77%. Ωστόσο, ο συνδυασμός με την απλή κυτταρολογική ούρων θεωρείται ουσιώδης. Έχει διαπιστωθεί ότι η κυτταρολογική ούρων πριν την έκπλυση της ουροδόχου κύστης μπορεί να διαγνώσει το 7-13% των ουροθηλιακών νεοπλασμάτων που διαφεύγουν της κυτταρολογικής εξέτασης της έκπλυσης.
• Οι εκπλύσεις των ουρητήρων και της πυέλου έχουν μικρότερη διαγνωστική ευαι- σθησία, η οποία μάλιστα φτάνει μόνο το 50% για υψηλής κακοήθειας όγκους. Η πιθανότητα ψευδώς θετικών απαντήσεων είναι υψηλή λόγω της μεγάλης κυτταροβρίθειας των δειγμάτων.

Χρήσιμες πληροφορίες - Κλινικο-εργαστηριακή συσχέτιση

• Τα κυτταρολογικά υλικά προκειμένου να κριθούν επαρκή για τη στήριξη διάγνωσης, πρέπει να περιέχουν έστω και ελάχιστα ουροθηλιακά κύτταρα, να μην περιέχουν μόνο αίμα, κύτταρα από τον κόλπο ή φλεγμονώδη στοιχεία και επίσης να μην παρουσιάζουν έντονες εκφυλιστικές αλλοιώσεις.
• Τόσο οι αλλοιώσεις ακτινοθεραπείας όσο και οι αλλοιώσεις χημειοθεραπείας μπορεί να θέσουν πρόβλημα κυτταρολογικής διαφορικής διάγνωσης από ουροθηλιακό καρκίνωμα.
• Οι αλλοιώσεις ακτινοβολίας μπορεί να επιμένουν και για έτη μετά το τέλος της θεραπείας.
• Επίσης, οι αλλοιώσεις μετά από χρήση τοπικών ή συστηματικών χημειοθεραπευτικών μπορούν να επιμείνουν για αρκετό χρονικό διάστημα.
• Ασφαλές χρονικό διάστημα για την επανάληψη της κυτταρολογικής εξέτασης θεωρούνται οι 3 εβδομάδες από τη λήξη της χημειο- ή ακτινο-θεραπείας.
• Η ουρολιθίαση μπορεί να προκαλέσει σημαντική ατυπία στα ουροθηλιακά κύτταρα και να θέσει πρόβλημα κυτταρολογικής διαφορικής διάγνωσης από ουροθηλιακό καρκίνωμα.
• Πολλές φορές, η απόξεση φυσιολογικών ουροθηλιακών κυττάρων σε ψευδοθηλώδεις ομάδες από τη λήψη ούρων με τη βοήθεια καθετήρα δημιουργεί κυτταρολογικό πρόβλημα διαφορικής διάγνωσης από ένα θηλώδες νεόπλασμα.
• Η ερμηνεία των κυτταρολογικών ευρημάτων από λήψη κυτταρολογικού υλικού έκπλυσης των ουρητήρων απαιτεί σημαντική εμπειρία εκ μέρους του κυτταρολόγου, δεδομένου ότι πολλές φορές τίθεται σοβαρό πρόβλημα διαφορικής διάγνωσης μεταξύ νεφρολιθίασης και ουροθηλιακού καρκινώματος.
• Η λήψη εκπλύματος και από τους δύο ουρητήρες επιτρέπει στον έμπειρο κυτταρολόγο τη σύγκριση μεταξύ καλοήθων και πιθανά κακοήθων αλλοιώσεων του ουροθηλίου.
• Επειδή η δυσπλασία συνοδεύεται σχεδόν πάντοτε από καρκίνωμα in situ, η κλινική της σημασία δεν είναι σαφής. Για το λόγο αυτό, κρίνεται σκόπιμο να αποφεύγεται η αναφορά του συγκεκριμένου όρου στις κυτταρολογικές απαντήσεις.
• Οι συχνότερες αιτίες ψευδώς θετικών κυτταρολογικών είναι οι αλλοιώσεις χημειοθεραπείας, η ουρολιθίαση και η προσβολή από τον ιό Polyoma, δεδομένου ότι οι καλοήθεις αυτές αλλοιώσεις μιμούνται την κυτταρολογική εικόνα των χαμηλής κακοήθειας ουροθηλιακών νεοπλασμάτων.
• Για τα υψηλής κακοήθειας ουροθηλιακά νεοπλάσματα, η διαφορική διάγνωση πρέπει να περιλαμβάνει τις αλλοιώσεις της ουρολιθίασης, τις αλλοιώσεις πρόσφα- της χημειο- ή ακτινο-θεραπείας, την προσβολή από τον ιό Polyoma και τη μη ειδική αναγεννητική ατυπία.
• Η κυτταρολογική ούρων πρέπει να συνδυάζεται με κυστεοσκόπηση. Έτσι, τα νεοπλάσματα χαμηλής κακοήθειας που μπορεί να διαφύγουν εύκολα από την κυτταρολογική ούρων, είναι συνήθως ευδιάκριτα στην κυστεοσκόπηση και τα υψηλής κακοήθειας ουροθηλιακά νεοπλάσματα που εύκολα διαφεύγουν στον κυστεοσκο- πικό έλεγχο, μπορούν επίσης εύκολα να εντοπιστούν στην κυτταρολογική ούρων.
• Η αρνητική βιοψία της ουροδόχου κύστεως δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι η προ- ηγηθείσα κυτταρολογική εξέταση ήταν ψευδώς θετική. Πολλές φορές τυχαίνει ένα καρκίνωμα να διαφύγει της αρχικής κυστεοσκόπησης και να βρεθεί σε δεύτερο χρόνο. Επιπλέον, μπορεί τα κακοήθη κύτταρα να μην προέρχονται από την ουροδόχο κύστη αλλά από τους ουρητήρες, τα νεφρά ή τον προστάτη.
• Σε περίπτωση που η ουρήθρα έχει διατηρηθεί μετά από κυστεκτομή, είναι απαραίτητος ο περιοδικός προληπτικός κυτταρολογικός έλεγχος.
• Ο προληπτικός κυτταρολογικός έλεγχος έχει θέση σε άτομα με ιστορικό τοπικής ή συστηματικής, επεμβατικής ή συντηρητικής αντιμετώπισης ουροθηλιακού καρκινώματος.
• Το πλακώδες καρκίνωμα οφείλεται συνήθως σε σχιστοσωμίαση και είναι πολύ σπάνιο. Η κυτταρολογική εξέταση μπορεί μόνο να θέσει υπόνοια και όχι την τελική διάγνωση πλακώδους καρκινώματος.
• Το αδενοκαρκίνωμα είναι επίσης σπάνιο (αποτελούν το 2% των νεοπλασμάτων της ουροδόχου) και απαντά σε περιπτώσεις εκστροφής της ουροδόχου κύστης ή σε υπολείμματα του ουραχού. Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει το μεταστατικό αδενοκαρκίνωμα, ειδικά από το ορθό.
• Το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα δίνει νεοπλασματικά κύτταρα στα ούρα στο 50% των ασθενών.

Κλινική χρησιμότητα

Δοκιμή για την έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωση του καρκίνου αλλά και προκαρκινικών αλλοιώσεων (δυσπλασίας) του ουροποιητικού συστήματος. Η παρουσία εμμένουσας αιματουρίας αποτελεί ένδειξη διενέργειας κυτταρολογικής εξέτασης ούρων.

Προετοιμασία εξεταζομένου

Τα δεύτερα πρωινά ούρα συλλέγονται σε ουροσυλλέκτη, επί τρεις διαφορετικές ημέρες.
Παράδοση δειγμάτων από τον ασθενή εντός της ημέρας.

Δείγμα

Φυγοκέντρηση δειγμάτων (1.500 στροφές για 5 min).
Επίστρωση του ιζήματος σε αντικειμενοφόρες πλάκες
Μονιμοποίηση πλακιδίων με απλή λακ υψηλής περιεκτικότητας σε οινόπνευμα ή με cytofix merck
Στέγνωμα επιχρισμάτων στον αέρα για 1 ώρα
Αφυγοκέντρητα δείγματα αποστέλλονται αφού προηγουμένως εμπλουτιστούν με ισόποσο διάλυμα οινοπνεύματος 50%.

Σταθερότητα δείγματος

Δεν απαιτείται παρακολούθηση της θερμοκρασίας

Μη αποδεκτό δείγμα

1. Σπασμένα ή θρυμματισμένα πλακίδια

2. Δείγμα που δεν έχει μονιμοποιηθεί κατάλληλα

Μεταφορά δείγματος

Μετά τη μονιμοποίηση και το στέγνωμα, τα δείγματα μπορούν να συσκευαστούν χωρίς κανένα πρόβλημα. σε θερμοκρασία 8-25°C

Μέθοδος

Ποιοτική Δοκιμή. Διαγνωστική Ταξινόμηση (αρνητικό για κακοήθεια, παρουσία κυτταρικής ατυπίας, ύποπτο για κακοήθεια και θετικό για κακοήθεια)

Παρατηρήσεις

Για την εξασφάλιση της βέλτιστης αναπαραγωγιμότητας και αξιοπιστίας, όλες οι εξετάσεις μικροσκοπούνται από δύο διαφορετικούς ιατρούς κυτταρολόγους. Επιπλέον για την εξασφάλιση ιχνηλασιμότητας, όλες οι παθολογικές απαντήσεις συνοδεύονται από εικόνες αντιπροσωπευτικών θέσεων και σχολιασμό αυτών.

Μία αρνητική εξέταση δεν μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα ύπαρξης καρκίνου στο ουροποιητικό σύστημα. Αν ο γιατρός έχει ενδείξεις, θα σας συστήσει να υποβληθείτε σε επιπλέον εξετάσεις, όπως αξονική τομογραφία, κυστεοσκόπηση κ.ά..

Η κυτταρολογική των ούρων μπορεί να ανιχνεύσει καλύτερα επιθετικές μορφές καρκίνου. Όταν ο καρκίνος είναι μικρός σε μέγεθος ή αναπτύσσεται αργά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μην μπορεί να ανιχνευθεί στην κυτταρολογική των ούρων.

Εκτέλεση

Αποτέλεσμα εντός 48 ωρών. Ηλεκτρονική αποστολή απαντήσεων στην ηλεκτρονική διεύθυνση που θα μας υποδείξετε.

Αιματουρία (αίμα στα ούρα)

Ο όρος αιματουρία δηλώνει την παρουσία αίματος στα ούρα. Στην ιατρική ορίζεται ως η παρουσία ερυθρών αιμοσφαιρίων στα ούρα (>3-4). Η αιματουρία χωρίζεται σε δύο κατηγορίες:

Μικροσκοπική αιματουρία

Τα ερυθρά αιμοσφαίρια στα ούρα είναι ορατά μόνο με το μικροσκόπιο στη γενική εξέταση ούρων

Μακροσκοπική αιματουρία

Τα ερυθρά αιμοσφαίρια στα ούρα βρίσκονται σε μεγάλη ποσότητα, με αποτέλεσμα το χρώμα των ούρων να είναι ερυθρό.

Υπάρχουν πολλές αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν αιματουρία και μερικές από αυτές είναι:

Ουρολοίμωξη
Προστατίτιδα στους άντρες
Λιθίαση ουροποιητικού
Έντονη σωματική άσκηση
Τραυματισμός του ουροποιητικού
Φάρμακα, όπως τα αντιπηκτικά (ηπαρίνη, ασπιρίνη) ή ανοσοκατασταλτικά (κυκλοφωσφαμίδη)
O καρκίνος νεφρού, ο καρκίνος κύστης, ο καρκίνος προστάτη

Ακράτεια ούρων

Χαρακτηρίζεται η απώλεια ούρων στη διάρκεια άσκησης ή της καθημερινής δραστηριότητας από την ουρήθρα, χωρίς τη βούληση του ατόμου (χωρίς να μπορεί να το ελέγξει). Αφορά κατά κύριο λόγο στο γυναικείο πληθυσμό και πολύ πιο σπάνια στους άντρες. Η ακράτεια προκαλεί προβλήματα υγιεινής (δερματίτιδες) ή προβλήματα κοινωνικής απομόνωσης (μυρωδιές, βρεγμένα ρούχα) και είναι σύμπτωμα και όχι πάθηση. Υπάρχουν δύο βασικά είδη ακράτειας:

Ακράτεια από προσπάθεια
κατά την οποία τα ούρα χάνονται, όταν αυξηθεί η πίεση στην κοιλιά, π.χ. βήχας, γέλιο, ανύψωση βάρους
Επιτακτική ακράτεια
όπου τα ούρα χάνονται ύστερα από μία έντονη και ξαφνική επιθυμία για ούρηση, που ο ασθενής δεν μπορεί να αναστείλει
Αυτοί οι δύο τύποι ακράτειας αποτελούν περίπου τις 9 στις 10 περιπτώσεις και σε μεγάλο ποσοστό συνυπάρχουν.

Ανουρία - Ολιγοουρία

Ανουρία είναι η παραγωγή ούρων σε ποσότητα μικρότερη από 50ml ανά 24ωρο.

Τα αίτια είναι πολλά και μπορεί να οφείλονται:

σε βλάβη των νεφρών,
σε απόφραξη του ουροποιητικού από λίθους,
σε λήψη φαρμάκων
σε σοβαρές λοιμώξεις (σήψη).
Η ανουρία είναι σύμπτωμα και όχι πάθηση.
Επίσης, συχνά ο ασθενής παραπονιέται για

αδυναμία,
καταβολή,
ανορεξία,
τάση προς εμετό και
δύσπνοια.
Ολιγουρία είναι η μειωμένη παραγωγή ούρων (λιγότερα από 400 ml ανά 24ωρο για τους ενήλικες) και οφείλεται σε οξεία βλάβη των νεφρών.

Τα αίτια που μπορεί να την προκαλέσουν είναι πολλά, όπως:

Αφυδάτωση
Μεγάλη πτώση της αρτηριακής πίεσης
Σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια
Παθήσεις των νεφρών
Διάφορα φάρμακα που δρουν τοξικά στα νεφρά
Απόφραξη του ουροποιητικού, π.χ. λίθοι, καρκίνος

Δυσουρία

Δυσουρία είναι η δυσκολία στην έξοδο των ούρων από την ουροδόχο κύστη και συχνά συνοδεύεται από πόνο. Μπορεί να εμφανίζεται στην αρχή ή κατά τη διάρκεια της ούρησης.

Συχνά, εμφανίζεται με τη μορφή διακοπών της ούρησης, με αποτέλεσμα να παρατείνεται ο συνολικός χρόνος της ούρησης.
Τα αίτια που την προκαλούν είναι πολλά και μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

Υπερτροφία προστάτη
Λοιμώξεις στο ουροποιητικό
Διάμεση κυστίτιδα
Λίθοι στο ουροποιητικό
Καρκίνος κύστης
Τραύματα στην περιγεννητική περιοχή
Κολπίτιδα, προστατίτιδα
Ακτινοβολία στην περιοχή της κύστης, π.χ. για θεραπεία καρκίνου τραχήλου μήτρας

Ενούρηση

Ως ενούρηση ορίζεται η απώλεια ούρων από το παιδί κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της νύχτας στο κρεβάτι ή στα ρούχα, η οποία συμβαίνει τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα κατά τους τελευταίους 3 μήνες, ενώ το παιδί έχει ηλικία μεγαλύτερη των 5 ετών (χρονολογική και νοητική). Η ενούρηση αποτελεί μία από τις συχνότερες διαταραχές της παιδικής ηλικίας και απασχολεί πολύ τα παιδιά ή τις οικογένειές τους. Συχνά, προκαλεί στο παιδί συναισθήματα ντροπής και αμηχανίας. Η ενούρηση διακρίνεται σε πρωτοπαθή και αφορά σε παιδιά που δεν έχουν ποτέ κατακτήσει τον έλεγχο και σε δευτεροπαθή που αναφέρεται σε παιδιά, τα οποία, ενώ είχαν επιτύχει έλεγχο για τουλάχιστον 1 έτος, ξανάρχισαν να βρέχονται. Στο 80% των περιπτώσεων, πρόκειται για πρωτοπαθή ενούρηση.

Έπειξη για ούρηση

Έπειξη για ούρηση είναι η αιφνίδια, ισχυρή επιθυμία για ούρηση, που είναι δύσκολο να ανασταλεί. Η συχνουρία συνήθως συνοδεύει την επιτακτική ούρηση. Υπάρχουν πολλά αίτια που μπορεί να την προκαλέσουν, όπως τα παρακάτω:

Λοιμώξεις στο ουροποιητικό
Υπερδραστήρια κύστη
Διάμεση κυστίτιδα
Χρόνια επίσχεση ούρων
Λιθίαση στο ουροποιητικό
Καρκίνος κύστης

Επίσχεση ούρων

Ως επίσχεση ούρων ονομάζεται η κατάσταση, κατά την οποία ο ασθενής δεν μπορεί να ουρήσει, ενώ έχει έντονη επιθυμία. Μπορεί να υπάρξει με δύο μορφές, την οξεία και τη χρόνια επίσχεση ούρων.

Η οξεία είναι η απότομη και ξαφνική κατακράτηση ούρων σε έναν ασθενή που ουρούσε συνήθως με προβλήματα, αλλά κατόρθωνε να αδειάζει την κύστη του σε ικανοποιητικό βαθμό. Είναι μία επείγουσα κατάσταση, που προκαλεί έντονη δυσφορία στον ασθενή, με πόνο στην κύστη, ανησυχία και έντονη εφίδρωση· χρειάζεται να τοποθετηθεί άμεσα καθετήρας στην κύστη, για να αδειάσει.

Στη χρόνια επίσχεση μια σημαντική ποσότητα ούρων παραμένει στην κύστη μετά την ούρηση. Σταδιακά, η ποσότητα αυτή μεγαλώνει και μπορεί να φτάσει τα 3-4 λίτρα. Τη χρόνια επίσχεση μπορεί να μην την καταλαβαίνει ο ασθενής, επειδή συνήθως δεν προκαλεί έντονα συμπτώματα· μπορεί, όμως, να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα, όπως η νεφρική ανεπάρκεια.

Κολικός νεφρού

Ο κολικός του νεφρού είναι ένας από τους πιο δυνατούς πόνους που μπορεί να βιώσει ο άνθρωπος. Ο πόνος, στον τυπικό κολικό του νεφρού, αρχίζει συνήθως ξαφνικά χωρίς να προηγηθεί κάποιο προειδοποιητικό σύμπτωμα. Αρχικά, εντοπίζεται στην περιοχή του νεφρού (πλάγια, μεταξύ σπονδυλικής στήλης και κοιλιάς, ακριβώς κάτω από τις πλευρές)· στη συνέχεια, όμως, συχνά επεκτείνεται προς την κύστη, τα γεννητικά όργανα και την ουρήθρα.

Πολλές φορές, ο πόνος είναι εξαρχής δυνατός, ενώ άλλες φορές εμφανίζεται ως αίσθημα βάρους ή ως σφίξιμο στη περιοχή του νεφρού και στη συνέχεια αυξάνεται σε ένταση, προκαλώντας έντονη δυσφορία στον ασθενή. Αυτός, στην προσπάθειά του να βρει ανακούφιση, δεν μπορεί να σταθεί σε ένα μέρος, αλλά συνέχεια αλλάζει θέση, χωρίς τελικά να κατορθώσει να ηρεμήσει.

Η ένταση του πόνου συχνά είναι τέτοια, που προκαλεί στον άρρωστο:

έντονη εφίδρωση (ιδρώτα),
εμετούς ή τάση για εμετό και
μετεωρισμό (πρήξιμο) στην κοιλιά.
Ο κολικός μπορεί να συνοδεύεται από συχνουρία και δυσουρία. Δεν είναι σπάνιο να ακολουθήσει παρουσία αίματος στα ούρα.

Κυστικός πόνος

Πόνος της ουροδόχου κύστης μπορεί να προκληθεί από μόλυνση (ουρολοίμωξη), χρόνιες παθήσεις, όπως η διάμεση κυστίτιδα, ή τραυματισμό. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι σταθερά ή μεταβλητά και μπορεί να βελτιώνονται ή να επιδεινώνονται με την διάταση της κύστης, όταν γεμίζει με ούρα. Ο πόνος μπορεί να περιγραφεί ως οξύς, βύθιος, σαν μαχαιριά ή καυστικός, ανάλογα με το αίτιο που τον προκαλεί. Η ένταση μπορεί να κυμαίνεται από ήπια έως σοβαρή. Υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες του πόνου της ουροδόχου κύστης. Η ουρολοίμωξη είναι η πιο κοινή.

Η διάμεση κυστίτιδα είναι χρόνια πάθηση, που προκαλεί πόνο στη κύστη, ο οποίος συχνά συνοδεύεται από πόνο στα γεννητικά όργανα, τη λεκάνη και την περιοχή του πρωκτού. Η ουρολοίμωξη ως αιτία του πόνου της ουροδόχου κύστης συνήθως συνοδεύεται από πόνο κατά την ούρηση, συχνουρία ή επιτακτικότητα δηλαδή επείγουσα ανάγκη για ούρηση. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, ο πόνος της ουροδόχου κύστης μπορεί να προέρχεται από μία χρόνια υποκείμενη νόσο, όπως η ενδομητρίωση και διαταραχές του εντέρου ή, τέλος, από εκτεταμένο καρκίνο. Οι κακοήθεις όγκοι μπορεί να προκαλέσουν πόνο της ουροδόχου κύστης, καθώς και πόνο κατά την ούρηση, κοιλιακό άλγος και αίμα στα ούρα.

Νυκτουρία

Η νυκτουρία ορίζεται ως η ανάγκη να διακόψει κάποιος τον ύπνο του, για να πάει να ουρήσει. Ένα επεισόδιο ούρησης ανά νύχτα θεωρείται εντός των φυσιολογικών ορίων. Η νυκτουρία:

Είναι ένα κοινό σύμπτωμα στους άντρες και στις γυναίκες και αυξάνεται με την ηλικία.
Μπορεί να είναι ενοχλητική από μόνη της ή με τη διαταραχή του ύπνου που προκαλεί να υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ποιότητας ζωής.
Είναι ένα σύμπτωμα, όχι η διάγνωση.
Είναι σημαντικό να την αξιολογήσει ο γιατρός και να βρει τα βαθύτερα αίτια που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνισή της, π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, υπερτροφία προστάτη.

Πολυουρία

Πολυουρία είναι η κατάσταση, κατά την οποία ο ασθενής παρουσιάζει συχνές ουρήσεις αλλά με φυσιολογική ποσότητα ούρων κάθε φορά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η συνολική ποσότητα των ούρων ανά 24ωρο να ξεπερνάει τα 2-3 λίτρα.

H ποσότητα των ούρων εξαρτάται πάντα από τα υγρά που πίνουμε.
Υπάρχουν πολλά αίτια που μπορεί να την προκαλέσουν, όπως:

Σακχαρώδης διαβήτης
Άποιος διαβήτης (πρόβλημα στη συμπύκνωση των ούρων)
Φάρμακα, όπως τα διουρητικά
Καφές, αλκοόλ
πολυδιψία, δηλαδή υπερβολική λήψη νερού

Πυουρία

Είναι η παρουσία πυοσφαιρίων στα ούρα, τα οποία φυσιολογικά είναι σχεδόν ανύπαρκτα (

Συχνουρία

Συχνουρία είναι η κατάσταση, κατά την οποία ο ασθενής παρουσιάζει συχνές ουρήσεις, με συνοδό χαρακτηριστικό ότι σε καθεμιά από αυτές βγαίνει μικρή ποσότητα ούρων. Ο αριθμός των ουρήσεων είναι πάνω από 8 το 24ωρο, και η ποσότητα των ούρων μικρότερη από 200 ml τη φορά.

Γενική ούρων

Είναι μία απλή εργαστηριακή εξέταση ενός δείγματος ούρων που μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό παθήσεων που αφορούν σε πολλά μέρη του σώματος. Πιο συγκεκριμένα για παθήσεις του ουροποιητικού συστήματος (νεφρά, ουρητήρες, ουροδόχο κύστη, ουρολοιμώξεις), του ήπατος και του σακχαρώδη διαβήτη.

Πότε γίνεται η εξέταση;
Η εξέταση της γενικής ούρων είναι χρήσιμη σε πολλές περιπτώσεις, όπως:

Ως έλεγχος ρουτίνας στο πλαίσιο προληπτικού ελέγχου τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά.
Σε συμπτώματα ουρολοίμωξης (δυσουρία, συχνουρία).
Σε αιματουρία.
Άτομα με αυξημένο κίνδυνο για εμφάνιση νεφρικής νόσου θα πρέπει να κάνουν προληπτικά γενική ούρων με συχνότητα που θα καθορίσει ο ιατρός τους. Ο κίνδυνος αυτός σχετίζεται με:

Ύπαρξη σακχαρώδη διαβήτη.
Υψηλή αρτηριακή πίεση.
Οικογενειακό ιστορικό χρόνιας νεφρικής νόσου.
Ηλικιωμένα άτομα.
Ποια είναι η προετοιμασία για την εξέταση;
Τα ούρα πρέπει να συλλέγονται σε καθαρό ουροδοχείο και χρειάζεται μία μικρή ποσότητα περίπου 20ml. Κατά προτίμηση, καλύτερο δείγμα είναι τα πρώτα πρωινά ούρα, αλλά και ένα τυχαίο δείγμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Επίσης, θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο φρέσκα. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι κάποια φάρμακα και συμπληρώματα διατροφής μπορεί να επηρεάσουν την εξέταση. Αν παίρνετε βιταμίνη C, αντιβιοτικά και φάρμακα για τη νόσο του Parkinson, θα πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό. Το ίδιο θα πρέπει να κάνετε, αν έχετε υψηλό πυρετό ή έχει προηγηθεί έντονη σωματική άσκηση.

Ποια είναι η διαδικασία της εξέτασης:
Μετά τη συλλογή τους, αυτά θα μεταφερθούν στο βιοχημικό εργαστήριο. Με μικροσκοπική εξέταση και χρήση ειδικών αναλυτών θα γίνει η εξέταση του δείγματος.

Ποια είναι τα αποτελέσματα της εξέτασης;
Τα αποτελέσματα της γενικής ούρων ομαδοποιούνται σε 3 κατηγορίες:

Γενικοί χαρακτήρες των ούρων
Χρώμα: Φυσιολογικά τα ούρα έχουν κίτρινη χροιά.
Όψη: Θα πρέπει να είναι διαυγή. Η θολερότητα εμφανίζεται, αν περιέχουν πύον, αίμα ή άλατα.
Οσμή: Χαρακτηρίζεται ως ιδιάζουσα. Αν είναι δυσάρεστη, συνηγορεί στην ύπαρξη λοίμωξης.
Ειδικό βάρος: Κυμαίνεται από 1010-1025.
Ph: Φυσιολογικά είναι γύρω στο 6.
Μικροσκοπικά ευρήματα
Αιματουρία. Η παρουσία ερυθρών αιμοσφαιρίων στα ούρα έχει μεγάλη διαγνωστική σημασία. Μπορεί να σχετίζεται με την ύπαρξη λίθου στα νεφρά, με λοιμώξεις, με όγκους κλπ..
Πυουρία. Η παρουσία πύου συνήθως σχετίζεται με λοιμώξεις του ουροποιητικού.
Μικροοργανισμοί. Η παρουσία μικροοργανισμών στα ούρα μπορεί να σχετίζεται με λοίμωξη. Υπάρχουν, όμως, περιπτώσεις, όπου τα μικρόβια δεν είναι παθογόνα.
Κρύσταλλοι. Σχηματίζονται χημικά στα ούρα και, αν μεγαλώσουν αρκετά, μπορεί να σχηματίσουν λίθους στο ουροποιητικό.
Συστατικά των ούρων
Φυσιολογικά στα ούρα δεν ανευρίσκονται σάκχαρο, πρωτεΐνη, κετόνες, αιμοσφαιρίνη και χολοχρωστικές. Η παρουσία τους είναι παθολογική και θα πρέπει να εκτιμηθεί από τον γιατρό σας.

Καλλιέργεια ούρων

Είναι μία εργαστηριακή εξέταση των ούρων που χρησιμοποιείται, για να διαγνωστεί αν υπάρχει λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος.

Πότε γίνεται η εξέταση;
Η καλλιέργεια ούρων μπορεί να ζητηθεί:

Όταν υπάρχουν συμπτώματα λοίμωξης του ουροποιητικού (δυσουρία, συχνουρία, αίσθημα βάρους στην κύστη, καύσος κατά την ούρηση, πόνος νεφρικών χωρών με πυρετό).
Αν, παρά τη λήψη αντιβιοτικών για ουρολοίμωξη, δεν παρατηρείται βελτίωση του ασθενούς.
Προληπτικά σε έγκυες γυναίκες (ακόμη και αν δεν υπάρχουν συμπτώματα ή ύπαρξη μικροβίων στα ούρα, μπορεί να επηρεάσει την υγεία και την ανάπτυξη του εμβρύου).
Σε νεογνά και παιδιά που έχουν άτυπα συμπτώματα, όπως ανεπαρκής πρόσληψη σωματικού βάρους.
Πριν από τη διενέργεια κάποιων ουρολογικών επεμβάσεων, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχουν μικρόβια στα ούρα.
Ποια είναι η προετοιμασία για την εξέταση;
Θα πρέπει να ακολουθήσετε κάποιες οδηγίες, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος να γίνει το δείγμα των ούρων ακατάλληλο. Τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε είναι:

Τα ούρα να τα συλλέγετε πάντα σε αποστειρωμένο δοχείο, το οποίο προμηθεύεστε από το φαρμακείο.
Κατά προτίμηση το δείγμα να είναι από τα πρώτα πρωινά ούρα ή να έχει περάσει τουλάχιστον ένα 3ωρο από την προηγούμενη ούρηση. Αν η καλλιέργεια ζητηθεί σε ένα επείγον πρόβλημα υγείας, οι οδηγίες αυτές πιθανόν θα παρακαμφθούν.
Αν ουρήσετε πολύ νωρίς το πρωί, φυλάξτε τα ούρα στο ψυγείο, μέχρι να τα μεταφέρετε στο μικροβιολογικό εργαστήριο.
Κατά τη λήψη του δείγματος ούρων, εφαρμόστε τα παρακάτω:

Πλύνετε προσεκτικά τα γεννητικά όργανα με σαπούνι και νερό και στη συνέχεια ξεπλύνετε καλά.
Αφαιρέσετε προσεκτικά το καπάκι από το αποστειρωμένο δοχείο. Προσέξτε μην το ακουμπήσετε πουθενά.
Αφήστε να τρέξουν τα πρώτα ούρα και συλλέξτε το δείγμα από το μέσο της ούρησης.
Κλείστε προσεκτικά το καπάκι, προσέχοντας να μην ακουμπήσετε το εσωτερικό του ουροδοχείου.
Μεταφέρετε χωρίς καθυστέρηση τα ούρα στο εργαστήριο.
Σε ειδικές περιπτώσεις, το δείγμα θα παρθεί με ειδικό τρόπο από τον γιατρό σας. Αν χρειαστεί να γίνει αυτό, θα σας ενημερώσει για τη διαδικασία.

Ποια είναι τα αποτελέσματα της εξέτασης;
Αν δεν υπάρχει μικρόβιο στα ούρα σας, η καλλιέργεια θα είναι στείρα. Σε αντίθετη περίπτωση, θα εντοπιστεί το μικρόβιο, το οποίο έχει μολύνει το ουροποιητικό σας σύστημα. Ο γιατρός, για να πάρει τις σωστές αποφάσεις, θα συνεκτιμήσει τα συμπτώματα, τον τρόπο με τον οποίο πάρθηκε το δείγμα και τη συγκέντρωση των μικροβίων που αναπτύχθηκαν στην καλλιέργεια. Εκτός από ταυτοποίηση του μικροβίου, το εργαστήριο θα σας δώσει και μία λίστα με αντιβιοτικά. Δίπλα από το κάθε αντιβιοτικό, θα υπάρχει μία επισήμανση με την ευαισθησία του μικροβίου σε αυτό. Η λίστα αυτή ονομάζεται αντιβιόγραμμα.

Σε κάποιες περιπτώσεις, ο μικροβιολόγος αναφέρει ότι αναπτύχθηκαν πολλοί διαφορετικοί τύποι μικροβίων σε μεικτή συγκέντρωση. Αυτό συνήθως σημαίνει ότι το δείγμα επιμολύνθηκε, επειδή δεν πάρθηκε σωστά. Σε αυτήν την περίπτωση, πρέπει να επαναληφθεί η καλλιέργεια των ούρων με νέο δείγμα.

Κυστεοσκόπηση

Η κυστεοσκόπηση είναι μια διαγνωστική εξέταση κατά την οποία ο ουρολόγος μέσω ενός ειδικού ενδοσκοπικού εργαλείου, το κυστεοσκόπιο, μπορεί να δει τον εσωτερικό της ουρήθρας και της ουροδόχου κύστης.

Το κυστεοσκόπιο είναι ένα λεπτό εργαλείο το οποίο εισάγεται μέσω της ουρήθρας στην ουροδόχο κύστη. Έχει ένα προσοφθάλμιο το οποίο επιτρέπει την άμεση επισκόπηση της κύστης ενώ υπάρχει παράλληλα η δυνατότητα να συνδεθεί με ειδική κάμερα μέσω της οποίας να προβάλλεται η εικόνα μεγεθυμένη σε οθόνη και να καταγράφεται η εξέταση σε DVD. Το κυστεοσκόπιο συνδυάζεται με μια πηγή φωτισμού ενώ συχνά διαθέτει δύο κανάλια, το ένα για την είσοδο φυσιολογικού ορού και το δεύτερο για την εισαγωγή λεπτών εργαλείων που επιτρέπουν στο γιατρό να κάνει κάποιες επεμβατικές πράξεις.

Υπάρχουν δύο τύποι κυστεοσκοπίων τα άκαμπτα και τα εύκαμπτα.

Το άκαμπτο είναι ίσιο, μεταλλικό και χρησιμοποιείται αρκετά χρόνια. Το εύκαμπτο χρησιμοποιείται λιγότερα χρόνια. Είναι πιο λεπτό και διεισδύει πιο εύκολα στις καμπύλες της ουρήθρας.
Το εύκαμπτο κυστεοσκόπιο έχει πρακτικά τις ίδιες ενδείξεις με το άκαμπτο αλλά είναι καλύτερα ανεκτό ειδικά από τους άνδρες ασθενείς προκαλώντας λιγότερο πόνο.
Πότε χρειάζεται να γίνει κυστεοσκόπηση;
Η κυστεοσκόπηση γίνεται κυρίως για διαγνωστικούς και λιγότερο συχνά για επεμβατικούς λόγους.

Οι συχνότερες διαγνωστικές ενδείξεις είναι:

Η διερεύνηση συμπτωμάτων όπως η παρουσία αίματος στα ούρα (αιματουρία), η επώδυνη ούρηση (δυσουρία), η ακράτεια ούρων, η επιτακτικότητα και η κατακράτηση ούρων.
Οι υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις ή οι ουρολοιμώξεις που δεν ανταποκρίνονται στην θεραπεία.
Για να διαγνωσθούν προβλήματα που προκαλούν απόφραξη στο ουροποιητικό (πέτρα στην ουρήθρα, όγκος, υπερτροφία προστάτη).
Για την αξιολόγηση ευρημάτων που διαπιστώθηκαν σε άλλες διαγνωστικές εξετάσεις όπως το υπερηχογράφημα, την αξονική τομογραφία και την ενδοφλέβιο ουρογραφία.
Η παρακολούθηση ασθενών που έχουν υποβληθεί σε διουρηθρική αφαίρεση όγκων κύστης ώστε να διαγνωσθεί έγκαιρα μια πιθανή υποτροπή.
Οι πιο συχνές επεμβατικές ιατρικές πράξεις που γίνονται με κυστεοσκόπηση είναι:

Λήψη βιοψιών από βλάβες της κύστης
Αφαίρεση λίθων από το ουροποιητικό
Αφαίρεση ξένων σωμάτων
Τοποθέτηση ειδικών καθετήρων (stents) στον ουρητήρα οι οποίοι βοηθούν την ροή των ούρων από τον νεφρό σε περίπτωση που υπάρχει κάποιο εμπόδιο.
Αντιμετώπιση προβλημάτων όπως η αιμορραγία της ουροδόχου κύστης.
Ποια είναι η απαραίτητη προετοιμασία για την κυστεοσκόπηση;
Υπάρχουν κάποια πράγματα για τα οποία θα πρέπει να ενημερώσετε τον γιατρό σας αν σας συστήσει να υποβληθείτε σε κυστεοσκόπηση:

Αλλεργία σε οποιοδήποτε φάρμακο.
Όπωςαντιβιοτικά, τοπικά αναισθητικά, αντισηπτικά
Νοσήματα που προκαλούν διαταραχές την πηκτικότητα του αίματος σας
Λήψη φαρμάκων που επηρεάζουν τον μηχανισμό πήξης και προκαλούν αιμορραγική διάθεση.
Όπως ασπιρίνη (Salospir, Aspirin,), κλοπιδογρέλη (Plavix και Iscover), τικλοπιδίνη (Ticlid και Ticlodone), ασενοκουμαρόλη (Sintrom), βαρφαρίνη (Panwarfin), πρασουγρέλη (Effient), δαβιγατράνη (Pradaxa), ενέσεις ηπαρίνης χαμηλού μοριακού βάρους
Εγκυμοσύνη
Γνωστές ανωμαλίες στο ουροποιητικό που μπορεί να δυσκολέψουν την εξέταση.
Όπως στενώματα ουρήθρας, υποσπαδίας κ.α
Συνήθως η κυστεοσκόπηση γίνεται με τοπική αναισθησία. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις γίνεται με ραχιαία ή γενική αναισθησία.

Στην περίπτωση αυτή ζητήστε από τον γιατρό σας να σας δώσει λεπτομερείς οδηγίες σχετικά με την λήψη των φαρμάκων σας κατά την ημέρα της εξέτασης καθώς και με το πότε πρέπει να διακόψετε την λήψη τροφής και υγρών.
Πως γίνεται η κυστεοσκόπηση;
Η κυστεοσκόπηση γίνεται από τον ουρολόγο συνήθως σε ένα ειδικά διαμορφωμένο χώρο των εξωτερικών ιατρείων. Θα χρειαστεί να αφαιρέσετε τα ρούχα σας από την μέση και κάτω και η νοσηλεύτρια θα σας δώσει να φορέσετε μια ειδική ρόμπα. Σε κάποιες περιπτώσεις θα χρειαστεί να τοποθετηθεί ένα φλεβοκαθετήρας. Κατόπιν θα ξαπλώσετε ανάσκελα σε ένα ειδικό κρεβάτι σε γυναικολογική θέση. Ο γιατρός θα καθαρίσει την περιοχή των γεννητικών οργάνων με ένα ειδικό αντισηπτικό διάλυμα και στην συνέχεια θα καλύψει την περιοχή με ειδικά αποστειρωμένα πανιά.

Θα εισάγει ένα ειδικό αναισθητικό ζελέ στην ουρήθρα σας το οποίο παράλληλα έχει και λιπαντικές ιδιότητες. Στην συνέχεια θα εισάγει με προσεκτικές κινήσεις το κυστεοσκόπιο μέσω της ουρήθρας και θα φτάσει στην ουροδόχο κύστη.

Αν σε κάποιο σημείο της ουρήθρας υπάρχει ένα πολύ στενό σημείο που εμποδίζει την είσοδο του κυστεοσκοπίου, πιθανά να χρειαστεί να προηγηθεί σταδιακή διαστολή του με λεπτότερα εργαλεία.

Μετά την είσοδο στην κύστη θα γεμίσει την κύστη σας από το κυστεοσκόπιο με φυσιολογικό ορό. Με τον τρόπο αυτό θα τεντώσει τα τοιχώματα της ώστε να μπορεί να την δει με λεπτομέρεια. Αν νιώσετε έντονη επιθυμία για ούρηση θα πρέπει να τον ενημερώσετε. Η διάρκεια της εξέτασης μαζί με την προετοιμασία είναι περίπου μισή ώρα.

Η χρήση των εύκαμπτου ειδικά στους άντρες κάνει την εξέταση καλύτερα ανεκτή. Επίσης μπορεί να γίνει σε απλό εξεταστικό κρεβάτι. Σε κάποιες ειδικές περιπτώσεις θα χρειαστεί να γίνει με ραχιαία η γενική αναισθησία. Θα έχετε ενημερωθεί εκ των προτέρων και θα πρέπει να ακολουθήσετε την προετοιμασία που θα σας συστήσει ο γιατρός σας.

Αν η εξέταση γίνει με τοπική αναισθησία μπορείτε να σηκωθείτε αμέσως μετά που θα ολοκληρωθεί.
Στην περίπτωση της ραχιαίας ή γενικής θα παραμείνετε στον χώρο ανάνηψης και ο αναισθησιολόγος θα σας δώσει οδηγίες για το πότε θα μπορέσετε να σηκωθείτε και να φάτε.
Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν ότι η κυστεοσκόπηση δεν είναι τόσο επώδυνη όσο περίμεναν.
Η εμπειρία του γιατρού σας σε συνδυασμό με την δικιά σας συνεργασία θα συντελέσουν στην ομαλή διενέργεια της εξέτασης. Θα πρέπει να γνωρίζεται ότι μπορεί να υπάρχει μια ήπια αίσθηση καψίματος κατά την ούρηση καθώς και μικρές ποσότητες αίματος στα ούρα. Τα προβλήματα αυτά δεν θα πρέπει να διαρκέσουν για πάνω από 24 ώρες.

Ποια είναι τα αποτελέσματα και τι πρέπει να προσέξω μετά την κυστεοσκόπηση;
Κατά την εξέταση μπορεί να διαπιστωθεί ότι όλα είναι φυσιολογικά. Σε αντίθετη περίπτωση ο γιατρός σας θα σας ενημερώσει για τα παθολογικά ευρήματα και θα σας δώσει οδηγίες για την περαιτέρω αντιμετώπιση. Επίσης θα σας δώσει οδηγίες για το τι πρέπει να προσέξετε φεύγοντας και πότε πρέπει να επικοινωνήσετε μαζί του.

Αυτό θα πρέπει να γίνει αν τις επόμενες μέρες παρατηρήσετε:

Έντονος πόνος κατά την ούρηση
Σοβαρή αιματουρία
Πυρετός με ρίγος
Αν δεν μπορείτε να ουρήσετε ενώ υπάρχει έντονη επιθυμία
Αν έχετε συμπτώματα λοίμωξης του ουροποιητικού
όπως καύσος κατά την ούρηση, συχνουρία, αίσθημα βάρους στο κάτω μέρος της κοιλιάς.

Κυτταρολογική ούρων

Είναι μία εξέταση που επιτρέπει στον κυτταρολόγο να δει αν υπάρχουν παθολογικά κύτταρα στα ούρα. Τα ούρα, όπως αποβάλλονται από το σώμα, συμπαρασύρουν μαζί και κάποια κύτταρα από το ουροποιητικό σύστημα (νεφρό, ουρητήρες, κύστη και ουρήθρα). Στην περίπτωση όπου υπάρχει κάποιος όγκος σε κάποιο από αυτά τα όργανα, θα συμπαρασυρθούν και καρκινικά κύτταρα, τα οποία θα μπορέσει να αναγνωρίσει ο γιατρός στο δείγμα των ούρων. Η εξέταση χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες εξετάσεις για τη διάγνωση κυρίως του καρκίνου της ουροδόχου κύστης, αλλά μπορεί να ανιχνεύσει και τον καρκίνο άλλων οργάνων.

Πότε γίνεται η εξέταση;
Ο γιατρός θα ζητήσει την εξέταση, όταν:

Υπάρχει υποψία για καρκίνο ουροδόχου κύστης, νεφρών, ουρητήρων, ουρήθρας.
Στην παρακολούθηση ασθενών που έχουν υποβληθεί σε θεραπεία για καρκίνο ουροδόχου κύστης, ώστε να ανιχνευθεί έγκαιρα τυχόν υποτροπή.
Η κυτταρολογική των ούρων μπορεί να ανιχνεύσει καλύτερα επιθετικές μορφές καρκίνου. Όταν ο καρκίνος είναι μικρός σε μέγεθος ή αναπτύσσεται αργά, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μην μπορεί να ανιχνευθεί στην κυτταρολογική των ούρων.

Ποια είναι η προετοιμασία για την εξέταση;
Δεν χρειάζεται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία για την εξέταση. Καλύτερο θεωρείται το δείγμα, το οποίο συλλέγεται λίγο μετά την πρώτη πρωινή ούρηση. Προμηθευτείτε ένα αποστειρωμένο ουροδοχείο από το φαρμακείο. Δεν χρειάζεται να αποστειρώσετε την περιοχή των γεννητικών οργάνων. Μετά τη συλλογή του δείγματος, θα πρέπει να το μεταφέρετε έγκαιρα στο κυτταρολογικό εργαστήριο. Σε κάποιες περιπτώσεις, ίσως σας ζητηθεί να συλλέξετε περισσότερα δείγματα σε διαφορετικές ημέρες. Σε κάποιες περιπτώσεις, το δείγμα θα παρθεί από τον γιατρό με ειδικό καθετήρα.

Ποια είναι η διαδικασία της εξέτασης;
Στο εργαστήριο, θα γίνει κατάλληλη επεξεργασία στο δείγμα, και ο κυτταρολόγος θα το εξετάσει στο μικροσκόπιο.

Ποια είναι τα αποτελέσματα της εξέτασης;
Κάθε εργαστήριο έχει ένα δικό του τρόπο, σύμφωνα με τον οποίο περιγράφει τα αποτελέσματα της κυτταρολογικής των ούρων. Συχνά, μπορεί να δείτε τις παρακάτω εκφράσεις:

Μη ικανοποιητικό δείγμα. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι δεν είναι αρκετά τα κύτταρα που βρέθηκαν στο δείγμα των ούρων σας. Μπορεί να χρειαστεί να επαναλάβετε την κυτταρολογική εξέταση των ούρων.
Αρνητική. Αυτό σημαίνει ότι δεν εντοπίστηκαν καρκινικά κύτταρα στο δείγμα των ούρων σας.
Άτυπα κύτταρα. Αυτό υποδεικνύει ότι βρέθηκαν κύτταρα με ορισμένες ανωμαλίες στο δείγμα ούρων. Παρόλο που δεν είναι φυσιολογικά κύτταρα, δεν έχουν και τα απαραίτητα χαρακτηριστικά, για να θεωρηθούν καρκινικά.
Ύποπτα κύτταρα. Αυτός ο όρος μπορεί να σημαίνει ότι τα κύτταρα στα ούρα μπορεί να είναι καρκινικά.
Θετική. Σημαίνει ότι βρέθηκαν καρκινικά κύτταρα στα ούρα σας.
Μία αρνητική εξέταση δεν μπορεί να αποκλείσει την πιθανότητα ύπαρξης καρκίνου στο ουροποιητικό σύστημα. Αν ο γιατρός έχει ενδείξεις, θα σας συστήσει να υποβληθείτε σε επιπλέον εξετάσεις, όπως αξονική τομογραφία, κυστεοσκόπηση κ.ά..

Γιατί να επιλέξει κάποιος το κέντρο μας για να κάνει κυτταρολογική ούρων;

Δημιουργήσαμε ένα χώρο με άμεση πρόσβαση (δίπλα στο σταθμό ΜΕΤΡΟ Κατεχάκη) με πολύ μεράκι και αγάπη, με σκοπό να δώσουμε στους ασθενείς και ιατρούς τη δυνατότητα να μας γνωρίσουν και να κάνουν στο κέντρο μας αυτή την τόσο σημαντική ιατρική εξέταση.Εμείς κάνουμε ταυτόχρονα και την επεξεργασία και τη διάγνωση των κυτταρολογικών εξετάσεων .

Πέραν όμως του πολύ χαμηλού οικονομικού κόστους, οι υπηρεσίες μας είναι πολύ υψηλής ποιότητας και για το λόγο αυτό είμαστε ένα από τα ελάχιστα κυτταρολογικά εργαστήρια στην Ελλάδα που έχουν διαπιστευθεί κατά ELOT EN ISO 15189. Η πιστοποίησή μας αυτή δεν είναι κενό γράμμα, αλλά αντανακλά την συνολική προσπάθειά μας να παρέχουμε αξιόπιστες, διεθνώς αναγνωρισμένες ιατρικές υπηρεσίες, εφαρμόζοντας ένα Σύστημα Ολικής Διαχείρισης Ποιότητας και δίνοντας σημασία σε όλες αυτές τις λεπτομέρειες που μας φέρνουν πιο κοντά στα σύγχρονα Ευρωπαϊκά Πρότυπα. Επιγραμματικά και μόνο θα αναφερθώ σε μερικά από τα χαρακτηριστικά που μας κάνουν να ξεχωρίζουμε:

Άνετοι και λειτουργικοί χώροι δειγματοληψίας
Μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας (δύο μηχανήματα κυτταρολογίας υγρής φάσης, σύστημα αυτόματης χρώσης, κυτταροφυγόκεντροι, μικροσκόπια με καμέρα)
Άριστα εκπαιδευμένο προσωπικό
Οι 4 ιατροί κυτταρολόγοι του κέντρου μας είναι καταξιωμένοι επιστήμονες διεθνούς εμβέλειας, με πλούσιο επιστημονικό έργο
Τηρούμε πλήρες αρχείο πλακιδίων και παραπεμπτικών σε βάθος 10ετίας
Εφαρμόζουμε μέτρα εσωτερικού ελέγχου ποιότητας
Συμμετέχουμε σε προγράμματα εξωτερικού ελέγχου ποιότητας
Κάθε εξέταση μικροσκοπείται από 2 τουλάχιστον κυτταρολόγους
Έκδοση απάντησης εντός 24 ωρών
Απάντηση με εικόνες από αντιπροσωπευτικές θέσεις
Σχολιασμός εικόνων από ειδικό κυτταρολόγο
Δωρεάν παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών, εαν χρειαστεί από τον Επιστημονικό διευθυντή και τους γιατρούς μας