Είστε εδώ

TEST PAP ΜΑΣΤΩΝ: ΤΡΟΠΟΣ ΛΗΨΗΣ – ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΕΙΣ

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνή εντόπιση καρκίνου στις γυναίκες, αριθμώντας στις Ηνωμένες Πολιτείες πάνω από 182.00 νέες περιπτώσεις το χρόνο. Παρά την βελτίωση των απεικονιστικών μεθόδων, των χειρουργικών τεχνικών και των επικουρικών χημειοθεραπειών οι θάνατοι από την νόσο αναμενόταν πάνω από 39.000 το 2012.

Το 50-70% των γυναικών που θα αναπτύξουν καρκίνο του μαστού δεν χαρακτηρίζονται σαν υψηλού κινδύνου από κάποια κατηγοριοποίηση.  Ο καθορισμός  και  η  διαφοροποίηση  μιας  «υψηλού  κινδύνου»  γυναίκας  από  μιας «φυσιολογικού κινδύνου», είναι ένας σοβαρός διαχωρισμός. Επί του παρόντος, η ηλικία είναι ο σοβαρότερος παράγοντας κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού ενώ άλλοι παράγοντες περικλείουν το οικογενειακό ιστορικό, τη λήψη αλκοόλ, το σωματικό βάρος και το κάπνισμα.

Για κάθε γυναίκα που χαρακτηρίζεται «υψηλού κινδύνου» ένας σχεδιασμός διαχείρισης θα μπορούσε να περιλαμβάνει, αυξημένη παρακολούθηση, παροχή συμβουλών για τον τρόπο ζωής καθώς και αυξημένη απεικονιστική παρακολούθηση. Με την αυξημένη παρακολούθηση, εάν μια αλλοίωση αναπτύσσεται στο μαστό, είναι πιο πιθανό να εντοπιστεί σε πρωϊμότερο ή πιο διαχειρήσιμο στάδιο. Πιο επιθετικά μέτρα μπορεί να περιλαμβάνουν την χημειοπροφύλαξη ή την χειρουργική προφύλαξη. Παρότι ο χρυσός κανόνας για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του μαστού είναι η μαστογραφία, αυτή η τεχνική πρωταρχικά εντοπίζει όγκους που έχουν ήδη αναπτυχθεί. Σε αντίθεση με  την μαστογραφία η εκτίμηση της επιθηλιακής ατυπίας στο υγρό θηλαίας αναρρόφησης δίνει την δυνατότητα εντόπισης μιας αλλοίωσης πριν την ανάπτυξή μιας απεικονίσιμης ή ψηλαφητής αλλοίωσης. Η επιθηλιακή υπερπλασία συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο (4-5 φορές) ανάπτυξης διηθητικού καρκινώματος κάποια στιγμή στο μέλλον.

Οι περισσότεροι καρκίνοι του μαστού εξορμώνται από το επιθήλιο των πόρων και είναι γενικά αποδεκτό ότι εξελίσσονται από προκαρκινωματώδεις αλλοιώσεις οι οποίες εμφανίζουν κυτταρικές και πυρηνικές μεταβολές που μπορούν να εντοπιστούν κυτταρολογικά.

Εκτός από την αυτόματη ρύση θηλής που είναι το σύμπτωμα μιας παθολογίας στο μαστό, κυτταρολογικά δείγματα με ενδοπορικό υλικό μπορούν να ληφθούν χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους συλλογής, όπως η παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA), το έκπλυμα των θηλαίων πόρων (DL) και η μη επεμβατική μέθοδος της θηλαίας αναρρόφησης.

Το υγρό θηλαίας αναρρόφησης μπορεί να ληφθεί αυτοματοποιημένα με το σύστημα HALO, μέσω αμφοτερόπλευρης, ταυτόχρονης συλλογής χρησιμοποιώντας θερμότητα,  μάλαξη  και  αναρρόφηση.  Ο  κύκλος  διαρκεί  5  λεπτά  και  μπορεί  να εφαρμοστεί στο ιατρείο μετά από μικρή εκπαίδευση. Το ληφθέν υλικό μπορεί να επιστρωθεί σε πλακίδια και ανάλογα της μονιμοποίησης να χρωσθεί με την χρώση Παπανικολάου ή May Grunwald Giemsa, ή να συλλεγεί σε ειδικό μονιμοποιητικό υγρό για εφαρμογή της Κυτταρολογίας Υγρής Φάσης.

Περίπου το 50% των ασυμπτωματικών γυναικών που υποβάλλονται σε αυτή την εξέταση αναφέρεται ότι δεν παράγουν υγρό από τις θηλές τους, είναι δηλαδή μη- δότριες. Αυτές οι γυναίκες ανήκουν στατιστικά στην ομάδα με τον χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού.

Βάσει της παραγωγής ή όχι υγρού και της κυτταρολογικής εκτίμησης το υλικό ταξινομείται στις ακόλουθες ομάδες και κατατάσσεται σε 5 κυτταρολογικές κατηγορίες με τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά:

 

Ευρήματα

Ερμηνεία

Χαρακτηριστικά

Σχετικός κίνδυνος

Μη παραγωγή υγρού

Μη δότρια

-

1.0

Παραγωγή υγρού

 

 

 

 

 

 

Κατηγορία 0

 

 

Αρνητικό γι άτυπα ή κακοήθη κύτταρα

Καθόλου ή λιγότερα από 10 επιθηλιακά κύτταρα των πόρων. Αποκρινή κύτταρα, αφρώδη κύτταρα.

 

 

 

1.05 – 1.4

 

 

Κατηγορία Ι

Καλοήθεια – παρατηρούνται φυσιολογικά επιθηλιακά κύτταρα των πόρων.

Επιθηλιακά κύτταρα των πόρων, αφρώδη κύτταρα, αποκρινή κύτταρα.

 

 

1.8 – 2.27

 

 

 

 

Κατηγορία ΙΙ

 

Καλοήθεια – παρατηρούνται επιθηλιακά κύτταρα των πόρων με υπερπλαστικές αλλοιώσεις

Κυτταρική κατανομή κυρίως σε συνεκτικές ομάδες με >10-50 κύτταρα. Ήπιες πυρηνικές αλλοιώσεις, λεπτοκοκκιώδης χρωματίνη.

 

 

 

 

2.5

 

 

 

Κατηγορία ΙΙΙ

 

 

 

Ατυπία

Εμφανής αύξηση του μεγέθους του πυρήνα, αυξημένη N/C αναλογία, ανώμαλα πυρηνικά όρια και πυρηνική πολυμορφία. Αδρή

 

 

 

4.9

 

 

 

 

κοκκίωση της χρωματίνης, εμφανή χρωμόκεντρα.

 

 

 

Κατηγορία ΙV

 

 

Ύποπτο για κακοήθεια

Μεμονωμένα ή σε αθροίσεις κύτταρα με πυρηνικούς χαρακτήρες ύποπτους για καρκίνωμα.

 

 

15.0  - 17.0

 

Το υγρό αναρρόφησης από τη θηλή δεν λαμβάνεται συνήθως για διαγνωστικούς σκοπούς καθόσον η εξέταση εντάσσεται στα πλαίσια  του  προσυμτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού, σε ετήσια βάση όπως το κολποτραχηλικό επίχρισμα (Pap test) για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας.

Το επίχρισμα από το υγρό της θηλής δεν χαρακτηρίζεται ανεπαρκές εάν είναι υποκυτταρικό ή δεν περιέχει επιθηλιακά κύτταρα των πόρων καθόσον στις περισσότερες περιπτώσεις το δείγμα περιέχει λίγα αφρώδη κύτταρα και άμορφη- πρωτεϊνική ουσία.

Η μέθοδος εφαρμόστηκε στη Μονάδα Μαστού του Ιπποκρατείου Νοσοκομείου Αθηνών με πολύ καλά αποτελέσματα. Με καλή εκπαίδευση όσον αφορά τόσο τη λήψη όσο και την εκτίμηση του υλικού, η μέθοδος μπορεί να αποδώσει πολύ καλά αποτελέσματα και είναι πολλά υποσχόμενη. Εκτενέστερες κλινικές, επιδημιολογικές και μοριακές μελέτες είναι επιθυμητές για περαιτέρω ανάπτυξη και ολοκλήρωση της μεθόδου.