Είστε εδώ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ

Η διαγνωστική προσέγγιση όγκων αγνώστου πρωτοπαθούς προέλευσης με τη βοήθεια κυτταρολογικών και ανοσοκυτταροχημικών μεθόδων αποτελεί μια ιδιαίτερα χρήσιμη και ευρέως διαδεδομένη μέθοδο, λόγω της υψηλής της ακρίβειας, του μικρού οικονομικού της κόστους και του ελάχιστα επεμβατικού χαρακτήρα της. Δεδομένου ότι η αντιμετώπιση των μεταστατικών νεοπλασμάτων σπανίως απαιτεί χειρουργική εξαίρεση της μεταστατικής εστίας, η επιτυχία της κυτταρολογικής εξέτασης συντελεί στο σημαντικό περιορισμό άσκοπων χειρουργικών επεμβάσεων. 

 

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα που απαιτούνται για τον προσδιορισμό της προέλευσης ενός μεταστατικού νεοπλάσματος αγνώστου πρωτοπαθούς είναι τα εξής:

  • Λεπτομερές ιατρικό ιστορικό του ασθενούς
  • Λεπτομερής κλινική εξέταση (δέρμα, θυρεοειδής, μαστός, πύελος, ορθό)
  • Γενική αίματος
  • Πλήρης βιοχημικός έλεγχος
  • Αποτελέσματα αξονικής τομογραφίας
  • Αποτελέσματα μαστογραφίας
  • Αποτελέσματα πιθανής ενδοσκόπησης

 

ΣΥΝΗΘΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ  ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣ

ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣ

ΣΥΝΗΘΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ

Πλακώδες καρκίνωμα σε τραχηλικούς λεμφαδένες

  • κοιλότητα,
  • λάρυγγας,
  • φάρυγγας,
  •  

Πύελος

  • ωοθήκες,
  • γαστρεντερικό

Περιτόναιο 

  • παχύ έντερο
  • ωοθήκες

Πνεύμονας

 

  • όγκοι από αρχέγονα κύτταρα

Υπεζωκότας

 

Οστά

 

  • νεφρός

Εγκέφαλος

 

  • νεφρός
  • παχύ έντερο

Δέρμα

 

  • παχύ έντερο
  • πνεύμονας

Ήπαρ

  • παχύ έντερο
  • πνεύμονας

 

 

ΚΥΤΤΑΡΟΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η μικροσκοπική εξέταση μπορεί να κάνει μια αδρή διάκριση της ιστικής προέλευσης του νεοπλάσματος (επιθηλιακό, μη επιθηλιακό, μεσεγχυματογενές νεόπλασμα, κλπ). Ανάλογα με την εντόπιση της μεταστατικής εστίας, τα απεικονιστικά και λοιπά εργαστηριακά ευρήματα καθώς και το ατομικό ιστορικό του ασθενούς, ο κλινικός ιατρός συνήθως υποψιάζεται ποια είναι η πιθανή προέλευση του μεταστατικού νεοπλάσματος, ωστόσο χρειάζεται μια τεκμηριωμένη κυτταρολογική απάντηση, προκειμένου να σχεδιάσει την πλέον ενδεικνυόμενη θεραπεία.

 

 

ΑΔΡΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΕΝΤΟΠΙΣΗΣ

  • Αδενοκαρκινώματα καλής έως μέτριας διαφοροποίησης (50–60%)
  • Αδενοκαρκινώματα πτωχής διαφοροποίησης ήκαρκινώματα (30–40%).
  • Πλακώδη καρκινώματα (5–8%)
  • Αδιαφοροποίητα νεοπλάσματα (2–5%)
  • Νευροενδοκρινείς όγκοι
  • Λεμφώματα
  • Όγκοι από αρχέγονα κύτταρα
  • Μελανώματα
  • Σαρκώματα
  • Κακοήθη νεοπλάσματα εμβρυϊκής αρχής

 

 

 

ΑΝΟΣΟΚΥΤΤΑΡΟΧΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η τεκμηριωμένη κυτταρολογική απάντηση μπορεί να προσδιορίσει την προέλευση του μεταστατικού νεοπλάσματος, κυρίως με τη βοήθεια ανοσοκυτταροχημικών μεθόδων.

Η ανοσοκυτταροχημεία μπορεί να προσδιορίσει την ιστολογική προέλευση του νεοπλάσματος, την υποκατηγορία ενός πιθανού καρκινώματος ή ακόμα και την προέλευση ενός αδενοκαρκινώματος.

 

 

 

 

ΑΝΟΣΟΚΥΤΤΑΡΟΧΗΜΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΟΓΚΩΝ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ

 

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ

ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ

ΜΑΣΤΟΣ

ER, PR, GCDFP-15, E-καδερίνη, mammoglobulin

ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

CEA, CK7-/ CK20+, CDX2

ΟΓΚΟΙ ΑΠΟ ΑΡΧΕΓΟΝΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (GERM CELL TUMORS)

PLAP, α- φετοπρωτεϊνη (AFP), β-HCG, AE1/3, OCT4

ΗΠΑΡ

Hep PAR-2, α-φετοπρωτεϊνη, AE1 και

AE3 (χωριστά), CD10/CD13

ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ

 

TTF-1, CK7, CK20, CEA, Ber-EP4, χρωμογρανίνη, συναπτοφυσίνη, CD56, surfactant protein precursor

ΛΕΜΦΩΜΑ

 

LCA (CD45), CD3, CD20, CD30, CD23, CD43, κ και λ 

ελαφρές αλύσσεις, Bcl-2

ΜΕΣΟΘΗΛΙΟ

CK5/6, Καλρετινίνη, AE1, AE3, ΗΒΜΕ-1, WT-1, thrombomodulin, N-cadherin, Mesothelin-1

ΜΕΛΑΝΩΜΑ

 

S100 (σε ατρακτοειδή κύτταρα), HMB-45 (σε επιθηλιοειδή κύτταρα), MART1/ Melan-A, Βιμεντίνη

ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΙ

 

Χρωμογρανίνη , συναπτοφυσίνη, NSE, CD56, γαστρίνη, σωματοστατίνη, νευροινίδια

ΠΑΓΚΡΕΑΣ

 

AE1/3, ΕΜΑ, CK7, CK20, CA 19-9, CEA, Ber-EP4, χρωμογρανίνη, συναπτοφυσίνη, DUPAN-2, B72.3, trypsin, lipase

ΧΟΛΗΦΟΡΑ

CDX2, CK20, CK7, CK17

ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ

PSA, PAP, PSAP, PSMA, CK7, CK20

ΝΕΦΡΟΣ

 

EMA, CD10, βιμεντίνη, HMB-45, ινχιμπίνη-α (για αποκλεισμό προέλευσης από το φλοιό των επινεφριδίων ), RCC

ΣΑΡΚΩΜΑ

Βιμεντίνη , S100, SMA, μυογενίνη, CD31, CD34, CD68, δεσμίνη, CD99, factor VIII

ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ

TTF-1, θυρεοσφαιρίνη, καλσιτονίνη, CEA

ΟΥΡΟΘΗΛΙΟ

CK7, CK20

ΩΟΘΗΚΕΣ

CA 125, 12C3, CK7+/CK20-, Calretinin

 

*ER=υποδοχείς οιστρογόνων, PR=υποδοχείς προγεστερόνης, GCDFP=Breast Gross Cystic Disease Protein, CK=κυτταροκερατίνη, CEA=καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο , CD= Cluster Differentiation,  PLAP= πλακουντιακή αλκαλική φωσφατάση, HCG= ανθρώπινη χοριακή γοναδοτροπίνη, AE1/3=μίγμα δύο διαφορετικών κλώνων κυτταροκερατίνης, OCT=octamer-binding transcription factor, TTF-1= θυρεοειδικός παράγων μεταγραφής 1, LCA= κοινό λεμφοκυτταρικό αντιγόνο, EMA=Eπιθηλιακό Μεμβρανικό Αντιγόνο, SMA=ακτίνη των λείων μυϊκών ινών,   ALK-1=κινάση του αναπλαστικού λεμφώματος, MART1=αντιγόνο σχετιζόμενο με το μελάνωμα που αναγνωρίζεται από τα Τ κύτταρα, NSE= νευρωνική ειδική ενολάση,  PSA=προστατικό ειδικό αντιγόνο, WT-1= πρωτεΐνη του όγκου Wilms, ΗΒΜΕ-1=Human mesothelial cell-1, PAP=όξινη προστατική φωσφατάση, PSAP=προστατική ειδική όξινη φωσφατάση, PSMA=προστατικό ειδικό μεμβρανικό αντιγόνο

 

 

 

 

ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΚΕΡΑΤΙΝΩΝ CK 7 KAI CK 20

 

 

Kυτταροκερατίνες

 

 

Μεταστατικό νεόπλασμα

CK 7+, CK 20+

Ουροθηλιακά νεοπλάσματα, βλεννώδες αδενοκαρκίνωμα ωοθήκης, αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος, χολαγγειοκαρκίνωμα

CK 7+, CK 20-

Αδενοκαρκίνωμα πνεύμονα, αδενοκαρκίνωμα μαστού, καρκίνωμα θυρεοειδούς, καρκίνωμα ενδομητρίου, καρκίνος τραχήλου της μήτρας, καρκίνωμα των σιελογόνων αδένων, χολαγγειοκαρκίνωμα, καρκίνωμα του παγκρέατος.

CK 7-, CK 20+

Καρκίνωμα παχέος εντέρου, καρκίνωμα από κύτταρα Merkel

CK 7-, CK 20-

Ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, νεφροκυτταρικό καρκίνωμα, καρκίνωμα προστάτη, πλακώδες καρκίνωμα, μικροκυτταριικό καρκίνωμα, καρκίνωμα κεφαλής και τραχήλου

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ  ΑΝΟΣΟΚΥΤΤΑΡΟΧΗΜΙΚΗΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ  ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ

Κερατίνες +,

βιμεντίνη ±

PSA +

Αδενοκαρκίνωμα προστάτη

PSA -

 

Σάρκωμα,

S-100 +, HMB 45+

Μελάνωμα

LCA

Λέμφωμα

PLAP

Όγκος από αρχέγονα κύτταρα

Κερατίνες -

βιμεντίνη -

CK 7+, CK 20+

Ουροδόχος κύστη

Πάγκρεας

Ωοθήκη

CK 7-, CK 20 +

CDX2+

Γαστρεντερικό

Στομάχι

CDX2-

Όγκος από κύτταρα Merkel

CK 7+, CK 20-

TTF 1 ±, p63+

Πλακώδες καρκίνωμα χαμηλής διαφοροποίησης

TTF 1 ±, p63-

Αδενοκαρκίνωμα

Μικροκυτταρικό καρκίνωμα

TTF 1 -, ER+, WT±

Mαστός

TTF 1 -, ER ±

Ωοθήκη

CK 7-, CK 20+

PSA +

Προστάτης

PSA-

 

Σάρκωμα,

S 100 +, HMB 45+

Μελάνωμα

LCA

Λέμφωμα

PLAP

Όγκος από αρχέγονα κύτταρα

 

 

 

 

 

ΥΠΟΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

 

Άλλες μέθοδοι που μπορούν να βοηθήσουν στον προσδιορισμό της πρωτοπαθούς εστίας είναι η ηλεκτρονική μικροσκόπηση, η κυτταρομετρία ροής και διάφορες μοριακές τεχνικές (π.χ.  RT-PCR).

 

 

ΥΠΟΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

Κυτταρογενετική με τη μέθοδο FISH

Ανάδειξη χρωμοσωμιακής μεταβολής

Μικρό οικονομικό κόστος

 

Χρονοβόρος εξέταση

Δεν μπορεί να αναδείξει την πρωτοπαθή εστία

Ανάλυση DNA με                                                                                 κυτταρομετρία ροής

Το περιεχόμενο DNA αναδεικνύει ανευπλοειδία

Αξιοπιστία

Ταχύτητα

Ακριβή εξέταση

Δεν μπορεί να αναδείξει την πρωτοπαθή εστία του νεοπλάσματος

Ανάλυση εικόνας

Μέτρηση πυρηνοκυτταροπλασματικής αναλογίας σε πληθυσμό ταχέως αναπτυσσόμενων κυττάρων

Ποσοτική μέθοδος με αναπαραγώγιμα αποτελέσματα

Αδυναμία σαφούς διάκρισης μεταξύ καλοήθων και κακοήθων κυττάρων

Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο

Ανάδειξη προϊόντων εκκρισης και υπερμικροσκοπικών δομών

Λιγότερο υποκειμενική μέθοδος από την απλή μικροσκόπηση

Μπορεί να αναδείξει την πρωτοπαθή εστία του νεοπλάσματος

Ακριβή εξέταση

Χρονοβόρος εξέταση

 

Δείκτες πολλαπλασιασμού

PCNA (Μιβ-1),

Ki-67

Δυνατότητα ανίχνευσης νεοπλασμάτων χαμηλής διαφοροποίησης

Η επιλογή του δείγματος μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα

Ογκογονίδια, αναδιατάξεις γονιδίων

Ανίχνευση με PCR ή in situ υβριδισμό

Ανίχνευση ειδικών γονιδιακών μεταβολών

Πιθανή επιμόλυνση

Ορμονικοί υποδοχείς

Ανίχνευση με ανοσοφθορισμό ή ανοσοκυτταροχημεία

Υψηλή προγνωστική αξία

Εφαρμόζεται σε επιλεκτικούς τύπους νεοπλασμάτων

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ

 

Η διαγνωστική προσέγγιση όγκων αγνώστου πρωτοπαθούς προέλευσης με τη βοήθεια κυτταρολογικών και ανοσοκυτταροχημικών μεθόδων αποτελεί μια ιδιαίτερα χρήσιμη και ευρέως διαδεδομένη μέθοδο, λόγω της υψηλής της ακρίβειας, του μικρού οικονομικού της κόστους και του ελάχιστα επεμβατικού χαρακτήρα της. Δεδομένου ότι η αντιμετώπιση των μεταστατικών νεοπλασμάτων σπανίως απαιτεί χειρουργική εξαίρεση της μεταστατικής εστίας, η επιτυχία της κυτταρολογικής εξέτασης συντελεί στο σημαντικό περιορισμό άσκοπων χειρουργικών επεμβάσεων. 

 

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Κλινικά και εργαστηριακά ευρήματα που απαιτούνται για τον προσδιορισμό της προέλευσης ενός μεταστατικού νεοπλάσματος αγνώστου πρωτοπαθούς είναι τα εξής:

  • Λεπτομερές ιατρικό ιστορικό του ασθενούς
  • Λεπτομερής κλινική εξέταση (δέρμα, θυρεοειδής, μαστός, πύελος, ορθό)
  • Γενική αίματος
  • Πλήρης βιοχημικός έλεγχος
  • Αποτελέσματα αξονικής τομογραφίας
  • Αποτελέσματα μαστογραφίας
  • Αποτελέσματα πιθανής ενδοσκόπησης

 

ΣΥΝΗΘΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ  ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣ

ΕΝΤΟΠΙΣΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣ

ΣΥΝΗΘΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΜΕΤΑΣΤΑΤΙΚΟΥ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ

Πλακώδες καρκίνωμα σε τραχηλικούς λεμφαδένες

  • κοιλότητα,
  • λάρυγγας,
  • φάρυγγας,
  •  

Πύελος

  • ωοθήκες,
  •  
  •  
  • γαστρεντερικό

Περιτόναιο 

  • παχύ έντερο
  •  
  • ωοθήκες
  •  
  •  

Πνεύμονας

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • όγκοι από αρχέγονα κύτταρα

Υπεζωκότας

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Οστά

  •  
  •  
  •  
  • νεφρός
  •  

Εγκέφαλος

  •  
  •  
  • νεφρός
  • παχύ έντερο

Δέρμα

  •  
  • παχύ έντερο
  •  
  • πνεύμονας
  •  
  •  

Ήπαρ

  • παχύ έντερο
  •  
  •  
  •  
  • πνεύμονας

 

 

ΚΥΤΤΑΡΟΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η μικροσκοπική εξέταση μπορεί να κάνει μια αδρή διάκριση της ιστικής προέλευσης του νεοπλάσματος (επιθηλιακό, μη επιθηλιακό, μεσεγχυματογενές νεόπλασμα, κλπ). Ανάλογα με την εντόπιση της μεταστατικής εστίας, τα απεικονιστικά και λοιπά εργαστηριακά ευρήματα καθώς και το ατομικό ιστορικό του ασθενούς, ο κλινικός ιατρός συνήθως υποψιάζεται ποια είναι η πιθανή προέλευση του μεταστατικού νεοπλάσματος, ωστόσο χρειάζεται μια τεκμηριωμένη κυτταρολογική απάντηση, προκειμένου να σχεδιάσει την πλέον ενδεικνυόμενη θεραπεία.

 

 

ΑΔΡΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ ΕΝΤΟΠΙΣΗΣ

  • Αδενοκαρκινώματα καλής έως μέτριας διαφοροποίησης (50–60%)
  • Αδενοκαρκινώματα πτωχής διαφοροποίησης ήκαρκινώματα (30–40%).
  • Πλακώδη καρκινώματα (5–8%)
  • Αδιαφοροποίητα νεοπλάσματα (2–5%)
  • Νευροενδοκρινείς όγκοι
  • Λεμφώματα
  • Όγκοι από αρχέγονα κύτταρα
  • Μελανώματα
  • Σαρκώματα
  • Κακοήθη νεοπλάσματα εμβρυϊκής αρχής

 

 

 

ΑΝΟΣΟΚΥΤΤΑΡΟΧΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η τεκμηριωμένη κυτταρολογική απάντηση μπορεί να προσδιορίσει την προέλευση του μεταστατικού νεοπλάσματος, κυρίως με τη βοήθεια ανοσοκυτταροχημικών μεθόδων.

Η ανοσοκυτταροχημεία μπορεί να προσδιορίσει την ιστολογική προέλευση του νεοπλάσματος, την υποκατηγορία ενός πιθανού καρκινώματος ή ακόμα και την προέλευση ενός αδενοκαρκινώματος.

 

 

 

 

ΑΝΟΣΟΚΥΤΤΑΡΟΧΗΜΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΟΓΚΩΝ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ

 

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ

ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ

ΜΑΣΤΟΣ

ER, PR, GCDFP-15, E-καδερίνη, mammoglobulin

ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

CEA, CK7-/ CK20+, CDX2

ΟΓΚΟΙ ΑΠΟ ΑΡΧΕΓΟΝΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (GERM CELL TUMORS)

PLAP, α- φετοπρωτεϊνη (AFP), β-HCG, AE1/3, OCT4

ΗΠΑΡ

Hep PAR-2, α-φετοπρωτεϊνη, AE1 και

AE3 (χωριστά), CD10/CD13

ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ

 

TTF-1, CK7, CK20, CEA, Ber-EP4, χρωμογρανίνη, συναπτοφυσίνη, CD56, surfactant protein precursor

ΛΕΜΦΩΜΑ

 

LCA (CD45), CD3, CD20, CD30, CD23, CD43, κ και λ 

ελαφρές αλύσσεις, Bcl-2

ΜΕΣΟΘΗΛΙΟ

CK5/6, Καλρετινίνη, AE1, AE3, ΗΒΜΕ-1, WT-1, thrombomodulin, N-cadherin, Mesothelin-1

ΜΕΛΑΝΩΜΑ

 

S100 (σε ατρακτοειδή κύτταρα), HMB-45 (σε επιθηλιοειδή κύτταρα), MART1/ Melan-A, Βιμεντίνη

ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΙ

 

Χρωμογρανίνη , συναπτοφυσίνη, NSE, CD56, γαστρίνη, σωματοστατίνη, νευροινίδια

ΠΑΓΚΡΕΑΣ

 

AE1/3, ΕΜΑ, CK7, CK20, CA 19-9, CEA, Ber-EP4, χρωμογρανίνη, συναπτοφυσίνη, DUPAN-2, B72.3, trypsin, lipase

ΧΟΛΗΦΟΡΑ

CDX2, CK20, CK7, CK17

ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ

PSA, PAP, PSAP, PSMA, CK7, CK20

ΝΕΦΡΟΣ

 

EMA, CD10, βιμεντίνη, HMB-45, ινχιμπίνη-α (για αποκλεισμό προέλευσης από το φλοιό των επινεφριδίων ), RCC

ΣΑΡΚΩΜΑ

Βιμεντίνη , S100, SMA, μυογενίνη, CD31, CD34, CD68, δεσμίνη, CD99, factor VIII

ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ

TTF-1, θυρεοσφαιρίνη, καλσιτονίνη, CEA

ΟΥΡΟΘΗΛΙΟ

CK7, CK20

ΩΟΘΗΚΕΣ

CA 125, 12C3, CK7+/CK20-, Calretinin

 

*ER=υποδοχείς οιστρογόνων, PR=υποδοχείς προγεστερόνης, GCDFP=Breast Gross Cystic Disease Protein, CK=κυτταροκερατίνη, CEA=καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο , CD= Cluster Differentiation,  PLAP= πλακουντιακή αλκαλική φωσφατάση, HCG= ανθρώπινη χοριακή γοναδοτροπίνη, AE1/3=μίγμα δύο διαφορετικών κλώνων κυτταροκερατίνης, OCT=octamer-binding transcription factor, TTF-1= θυρεοειδικός παράγων μεταγραφής 1, LCA= κοινό λεμφοκυτταρικό αντιγόνο, EMA=Eπιθηλιακό Μεμβρανικό Αντιγόνο, SMA=ακτίνη των λείων μυϊκών ινών,   ALK-1=κινάση του αναπλαστικού λεμφώματος, MART1=αντιγόνο σχετιζόμενο με το μελάνωμα που αναγνωρίζεται από τα Τ κύτταρα, NSE= νευρωνική ειδική ενολάση,  PSA=προστατικό ειδικό αντιγόνο, WT-1= πρωτεΐνη του όγκου Wilms, ΗΒΜΕ-1=Human mesothelial cell-1, PAP=όξινη προστατική φωσφατάση, PSAP=προστατική ειδική όξινη φωσφατάση, PSMA=προστατικό ειδικό μεμβρανικό αντιγόνο

 

 

 

 

ΚΛΙΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΚΕΡΑΤΙΝΩΝ CK 7 KAI CK 20

 

 

Kυτταροκερατίνες

 

 

Μεταστατικό νεόπλασμα

CK 7+, CK 20+

Ουροθηλιακά νεοπλάσματα, βλεννώδες αδενοκαρκίνωμα ωοθήκης, αδενοκαρκίνωμα παγκρέατος, χολαγγειοκαρκίνωμα

CK 7+, CK 20-

Αδενοκαρκίνωμα πνεύμονα, αδενοκαρκίνωμα μαστού, καρκίνωμα θυρεοειδούς, καρκίνωμα ενδομητρίου, καρκίνος τραχήλου της μήτρας, καρκίνωμα των σιελογόνων αδένων, χολαγγειοκαρκίνωμα, καρκίνωμα του παγκρέατος.

CK 7-, CK 20+

Καρκίνωμα παχέος εντέρου, καρκίνωμα από κύτταρα Merkel

CK 7-, CK 20-

Ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα, νεφροκυτταρικό καρκίνωμα, καρκίνωμα προστάτη, πλακώδες καρκίνωμα, μικροκυτταριικό καρκίνωμα, καρκίνωμα κεφαλής και τραχήλου

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ  ΑΝΟΣΟΚΥΤΤΑΡΟΧΗΜΙΚΗΣ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΟΣ  ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΘΟΥΣ

Κερατίνες +,

βιμεντίνη ±

PSA +

Αδενοκαρκίνωμα προστάτη

PSA -

 

Σάρκωμα,

S-100 +, HMB 45+

Μελάνωμα

LCA

Λέμφωμα

PLAP

Όγκος από αρχέγονα κύτταρα

Κερατίνες -

βιμεντίνη -

CK 7+, CK 20+

Ουροδόχος κύστη

Πάγκρεας

Ωοθήκη

CK 7-, CK 20 +

CDX2+

Γαστρεντερικό

Στομάχι

CDX2-

Όγκος από κύτταρα Merkel

CK 7+, CK 20-

TTF 1 ±, p63+

Πλακώδες καρκίνωμα χαμηλής διαφοροποίησης

TTF 1 ±, p63-

Αδενοκαρκίνωμα

Μικροκυτταρικό καρκίνωμα

TTF 1 -, ER+, WT±

Mαστός

TTF 1 -, ER ±

Ωοθήκη

CK 7-, CK 20+

PSA +

Προστάτης

PSA-

 

Σάρκωμα,

S 100 +, HMB 45+

Μελάνωμα

LCA

Λέμφωμα

PLAP

Όγκος από αρχέγονα κύτταρα

 

 

 

 

 

ΥΠΟΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ

 

Άλλες μέθοδοι που μπορούν να βοηθήσουν στον προσδιορισμό της πρωτοπαθούς εστίας είναι η ηλεκτρονική μικροσκόπηση, η κυτταρομετρία ροής και διάφορες μοριακές τεχνικές (π.χ.  RT-PCR).

 

 

ΥΠΟΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΥΤΤΑΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ

Κυτταρογενετική με τη μέθοδο FISH

Ανάδειξη χρωμοσωμιακής μεταβολής

Μικρό οικονομικό κόστος

 

Χρονοβόρος εξέταση

Δεν μπορεί να αναδείξει την πρωτοπαθή εστία

Ανάλυση DNA με                                                                                 κυτταρομετρία ροής

Το περιεχόμενο DNA αναδεικνύει ανευπλοειδία

Αξιοπιστία

Ταχύτητα

Ακριβή εξέταση

Δεν μπορεί να αναδείξει την πρωτοπαθή εστία του νεοπλάσματος

Ανάλυση εικόνας

Μέτρηση πυρηνοκυτταροπλασματικής αναλογίας σε πληθυσμό ταχέως αναπτυσσόμενων κυττάρων

Ποσοτική μέθοδος με αναπαραγώγιμα αποτελέσματα

Αδυναμία σαφούς διάκρισης μεταξύ καλοήθων και κακοήθων κυττάρων

Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο

Ανάδειξη προϊόντων εκκρισης και υπερμικροσκοπικών δομών

Λιγότερο υποκειμενική μέθοδος από την απλή μικροσκόπηση

Μπορεί να αναδείξει την πρωτοπαθή εστία του νεοπλάσματος

Ακριβή εξέταση

Χρονοβόρος εξέταση

 

Δείκτες πολλαπλασιασμού

PCNA (Μιβ-1),

Ki-67

Δυνατότητα ανίχνευσης νεοπλασμάτων χαμηλής διαφοροποίησης

Η επιλογή του δείγματος μπορεί να επηρεάσει τα αποτελέσματα

Ογκογονίδια, αναδιατάξεις γονιδίων

Ανίχνευση με PCR ή in situ υβριδισμό

Ανίχνευση ειδικών γονιδιακών μεταβολών

Πιθανή επιμόλυνση

Ορμονικοί υποδοχείς

Ανίχνευση με ανοσοφθορισμό ή ανοσοκυτταροχημεία

Υψηλή προγνωστική αξία

Εφαρμόζεται σε επιλεκτικούς τύπους νεοπλασμάτων